YJ Dailynews - шаблон joomla Книги
06
ئازار

بارزانی باوك كۆچت منی هەژاند و منی دواند

Written by 
Published in ووتار

فارس قادر فەقێ عەبدولڵا*

مانگی سێ مانگی خۆشی و ناخۆشیەكانی كورد، لەم مانگەدا لە "1 تا 31" پڕە لە رووداوی دڵخۆشكەر و دڵتەزێن، رۆژی 1ی ئەم مانگە رۆژی وەفاتی باوكی كورد (بارزانیی نەمر)ـە رۆژی 5ی ئەم مانگە رۆژی راپەڕینە، رۆژی 11ی ئادار رۆژی جاڕدانی رێككەوتننامەی ساڵی 1970 یە لە نێوان كورد و حكوومەتی عێراقی ئەو سەردەمە، هەروەها رۆژی ئازادی شاری هەولێری پایتەختیشە. رۆژی 14ی مانگ یادی لەدایكبوونی بارزانیی نەمرە، رۆژی 16ی مانگ رۆژی كارەساتی كیمیابارانی هەڵەبجەیە، رۆژی 21 ی مانگ جەژنی نەوروز و نەتەوەی كوردە، رۆژی 31ی مانگ كە دواڕۆژی ئەم مانگەیە بۆ خەڵكی هەولێر رۆژێكی شووم و رۆژێكی رەش بوو و لەو رۆژەدا لەمانگی سێی ساڵی 1991دا جارێكی دیكە هەولێر كەوتەوە بن دەستی بەعسی فاشی.
ئەم رۆژانەی كە من ئاماژەم پێكردن زۆر گرنگن لە مێژووی ئێمەدا، بەڵامزۆر رۆژی تریشی تێدایە رەنگە ئاماژەم پێنەكردبێ تا بابەتەكەمان دوورودرێژ نەبێت. ئەوەی من مەبەستمە وەكو ئەمڕۆ لە ژیانی خۆم بەر لە 38 ساڵ لە 1/3/1979 وەك یادەوەریێك ئاماژەی پێبكەم و بێنمەوە یاد كە ئەم رۆژە بۆ كورد رۆژێكی شووم بوو و نائومێدی باڵی كشاندە سەر هەرچوار پارچەی كوردستان بە لەدەستدانی سەركردەیەكی گەورە و رابەرێكی نەتەوەیی بێ ركابەر، چ لە سەر ئاستی كوردستان یان لە هەموو ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. من ئەم كات تەمەنم لە نێوان 14 بۆ 15 ساڵ دەبوو و تازە سەرەتای تێگەیشتنم بوو لەوەی بپرسم من كێم؟ بۆچی دەژیم؟ دەبێت چی بكەم؟ بە كورتی سەرەتای ئاشنابوونم بە هزری نەتەوایەتی بوو و لێرەو لەوێ شتی سیاسیم دەخوێندەوەو گوێم لێی دەگرت و بە دوای هەواڵ و ناسنامەی خۆشمدا دەگەڕام. لە ناوكاو لەناو ئەو خەیاڵ و حەز و پرسیار و وەڵامە توندڕەویانە وەك هەرزەكارێك شەوێكیان هەواڵی وەفاتی "بارزانیی نەمر" مان پێگەیشت لە رادیۆی لەندەن بە زمانی عەرەبی، ئەو شەوە نازانم چەندی مانگ بوو، شەوی "دووەمی وەفاتەكە بوو یان سێیەم" مامێكم لە ماڵمان بوو بە ناوی "عەبدولڕەحمان" كە ئێستا لە دەرەوەی وڵاتە، ئەوكات ئەویش تەمەنی 20 ساڵ دەبوو، ئەو باشتر لە من عەرەبی تێدەگەیشت، كە گوێبیستی هەواڵەكە بوو رادیۆكەی لە دەست كەوت، نازانم لەدەستی كەوت یان هەر خۆی رادیۆكەی فڕێ دا.
لە یادمە لەگەڵ گریان و كەوتنی رادیۆكە خوالێخۆشبووی باوكم پێی گوت "عەبدولڕەحمان" چی بوو، كاكە بۆ دەگریێی" لە وەڵامدا مامم گوتی كاكە "بارزانی كۆچی دوایی كرد", هەرچەندە مێژوو سەپاندی كە بارزانی نامرێت هەر زیندووە. ئیتر بە داخەوە بۆ ئەو رۆژە كە گێڕانەوەشی وەك مێژوویێك ئەستەمەو كارێكی ئاسان نییە، ئیتر هەموومان تاساین و ئەم تاسان و هەواڵە بۆ من وەك بوركانێك بوو یەكەم لەبەر كاریگەری و گەورەیی كارەساتەكە، دووەمیش وەك هەرزەكارێكی توندڕەوی لە كاتی كاردانەوەدا تا ئەو كاتە نەمدەزانی بارزانی ئەم كاریگەریەی هەیە لە سەرم وەك مندالێك. ئەوەبوو بۆ رۆژی دواتر وەك منداڵێكی باوك مردوو غەمبار لە ناخەوە دەكوڵام، دەمویست ئەم حەسرەتەی دڵم دەركەم، دەگەڕام بە دوای ئەوەی یەكێك هەبێت بمدوێنێ كە نەبوو، ئەوەبوو لەگەڵ خۆم دەدوام و هەر خۆشم وەڵامی خۆم دەدایەوە و دەمگوت، جا چییە ئەگەر باوك بمرێ رۆڵەی دەمێنێ، ئەی ئەم خاكە هی كورد نییە؟! ئەی بناغەی هەموو ماڵێك هەر باوك داینانێت؟ ئەمە سونەتی ژیانە دەبێت قەناعەت بكەین ئێمە هەین، بەڵێ ئێمە هەین. ئەوەبوو لەپڕ دەستم دا پێنووس ئەم خەیاڵ و ئەگەرانەی دەهاتە مێشكم دەمنووسی و لە ناكاو كردم بە شیعرێك، شكور بۆ یەزدان ئەوكات خەیاڵ بوو و ئێستاش واقیعە و بەم شێوازە شیعرەكەم داڕشت و نووسی، لە ناو شیعرەكەمدا هەر خۆم بووم بە عاشق و مەعشوق و بەم شێوازە هاتمە ئاخاوتن، بەڵێ ئەم شیعرەم لە مانگی 3 ساڵی 1979 نووسیوە كە بەم شێوەیە دەستمپێكرد:
سەركەوتمە سەر سەربان سەرم هەڵبڕی
بولبول غەمگینە زاری نابزوی
هاتمە خوارەوە سەر جادە و شەقام
هەرچی دەیبینم هەر كزەو سەرسام
پرسیم ئەی برایان چی بووە چی روویداوە؟
چی بووە پێم بڵێن هێزم لێبڕاوە؟
بۆ وا رەش پۆشن بۆ وا بێ هۆشن؟
بۆ وا غەمبارن وا فەرامۆشن؟
گوتیان ئیمڕۆ رۆژێكی رەش بوو
باوكمان مردو و كوردستان بەش بوو
دەفتەری ژینی سەرۆكمان دڕا
دوژمنانی كورد ئاڵایان هەڵدا
كە ئەمەم زانی هێزم لێبڕا
فرمێسك لە چاوم وەك باران رژا
فكرم هێناو برد هیچم پێ نەكرا
دەستم دا پێنووس شیعرێكم دانا
گەر سەرۆك بمرێ میللەت دەمێنێ
لە پێناو خاكی خوێنی دەڕژێنێ
گەر باوك بمرێ رۆڵەی دەمێنێ
كوردستان لە دەست دوژمن دەستێنێ
بمبورن ئەم شیعرە 38 ساڵ پێش ئێستا بە عەقڵێكی شۆڕشگێڕی منداڵانە نووسراوەو حەقم نەدا خۆم دەستكاری بكەم چ لەلایەنی وەزن و قافیە، چ لەلایەنی بەكارهێنانی هەندێك وشە، چونكە بارزانیی نەمرە و نامرێ، گەر واشم نووسیوە لەوێ ئەوە تایبەتە بەوكات، مێژووش سەلماندی كە بارزانی لەگەڵمانە و نەمرە.
بەڵێ لەم تەمەنەدا لە ساڵی 1979 لە داخی خۆم بەم شێوەیە دوام، ئێستاش كە دەیخوێنمەوە سەیرم بە خۆم و بەو هەڵچوونەم دێت، ئەوەبوو لەو رۆژەوەش دەستم دا پێنووس و ناوە ناوە و پەیتا بە پەیتا دەردی دڵی خۆم بە هۆنراوە دادەڕشت، تا هاتم بۆ ئامادەیی كوردستان، لە ئامادەیی كوردستانیش لە دوای ساڵانی هەشتاكان بە تایبەتیش لە 80 بۆ 83 لەوێش قۆناغێكی تر بوو بۆ من لە تێگەیشتنم لە سیاسەت، بەڵام ئەوەی راستی بێت كاریگەریی كۆچی دوایی بارزانی قورس بوو لە سەرم و منی هەژاندبوو، ئەوەبوو بووە بە حەزێك بۆ بەرەو فكری شۆڕشگێڕی و كوردایەتی، تا وای لێهات زۆر جار لە سەر سەر و ریشم موحاسەبە دەكرام چ لە ناو ئامادەیی كوردستان یان لە ناو بازاڕ و بازگەكانی رژێم، هەڤاڵانی ئەوكاتم شاهێدن رۆژێكیان لای مامۆستایێكم بە ناوی "سەید ئەمین" خوای لێخۆش بێت نەماوە كە مامۆستای وانەی كوردی بوو لە ئامادەیی كوردستان باسی خۆم كرد كە من شیعر دەنووسم و 17 شیعرم هەیە، مامۆستای بەڕێز داوای كرد دەفتەری شیعرەكانم ببینێ منیش بۆم برد، یەكەم شیعر لە سەر بارزانیی نەمر بوو ئەوانی تریش هەموویان سیاسی بوون و تێكەڵ بە هەندێ شتی عاتفی كرابوون، مامۆستا ئەمین شیعرێكی بۆ هەڵبژاردم گوتی بۆت بڵاودەكەمەوە، ئەویشیان بە ناوی كچی كورد بوو، لە ساڵی 1983 لە ژمارە 4 ی گۆڤاری ئۆتۆنۆمی بڵاوی كردەوە، ئەمەی خوارەوەش ئەم شیعرە بوو كە مامۆستای بەڕێز بڵاوی كردەوە بۆم.
كچی كورد
كچی كوردی شۆخ و نازدار
گەرچی ئەمڕۆ هاتووی بۆ شار
لە یاد نەكەی پار و پێرار
تۆ پەروەردەی شاخی سەختی
تۆ پەروەردەی دەشت و كێوی
وەرە مەیدان هەر وەك و شێر
جیاوازی نیە مێ و نێر
هتد........
دیار بوو مامۆستای خوالێخۆشبوو ئامۆژگاری كردم كە شیعرەكانم بە كەس پیشان نەدەم و تەنها ئەوەشی هەڵبژارد كە بڵاوی كردەوە و گوتی ئەوانی تر لە شوێنێكی ئەمین بپارێزە، لە یادمە بۆ ئەم شیعرەم یەكەم كەس پاش بڵاوبوونەوەی كە بەنامە دەستخۆشی بۆم نارد برای بەڕێزم "جەلیل كەریم" بوو كە قوتابیش بوو لەگەڵ خۆم و ئێستاش كادیرێكی پارتیمانە.
ئەوە بوو زیاتر شیعرم نەنووسی، دوا پارچە شیعریش كە نووسیم لەو ساڵەوە وازم لێی هێنا ئەم شیعرە بوو:
قەد مەڵێن ریشی بەرداوە بۆ جوانیە
پێم ناڵێن ریشی رەش كەی جوانی بەخشیە
من كە ئەمڕۆ رەنگ زەرد و سەر لێشێواوم
وێڵم بە دوای كاروانێك لێی بە جێماوم
ئەم چەند ساڵەی ژیانی ئامادەییم هەمووی لە ژێر چاودێریدا بوو بە تایبەتی لەلایەن مامۆستایەكمان كە یاریدەدەری بەڕێوەبەر بوو لە ئامادەیی كوردستان بەناوی (عەبدولكەریم) و زۆر گوشارم لێكرا ببم بە بەعسی و هەردەم چاودێریم لەسەر بوو، ئەو كەسەی ئەو سەردەمە چاودێری دەكردم ئێستا لە هەولێرە وەك هەر هاووڵاتیێك دەژی، رەنگە نازیش لە سەر كوردایەتی بكات، بە هەر حاڵ خوێن گەرمی و حەماسی ئەو رۆژانەی ژیانمان لە ئامادەیی رەنگە وای كردبێ بەسەر ترسەكاندا زاڵ بین، لە یادمە رۆژێك ئاهەنگێك سازكرا لە یەكێك لە یادەكان پێم وایە یادی نەوروز بوو، برادەرانیش داوایان لێكردم شیعرێك بخوێنمەوە بۆیان و بەشداری بكەم لە ئاهەنگەكە، منیش لە یادمە ئەم شیعرەم بۆیان خوێندەوە بە ناوی "ئاوات".
دەڵێن ژیان بریتیە لە دوو رۆژ
رۆژێكیان بۆ تۆ رۆژێكیان بۆ من
هەزاران رۆژ هات هەمووشیان رۆیین
هەزاران دەرد هات هەمووی بە برین
ئەی خوای گەورە ئەو رۆژەی من
لە چ كاتێكدا دێتە سەر زەمین
بە داخەوە پاش ماوەیێك ئەو دەفتەرە شیعریەم نەماو فەوتا، تا ئێستا نازانم چۆن فەوتا، رەنگە ئەوكات لە ماڵەوە لەبەر بارودۆخی ئەو سەردەمە لێمیان بزر كردبێت، منیش هەر ئەوەندە شیعرەی خۆم لە بیر ماوە كە نووسیوم و شیعرێكی تریشم تەنها سەرەتاكەی لە بیرە كە ئاوا دەستپێدەكات.
دەنگم نایەت ئەی دادپەروەران
وەرن زوو بگەن پێمان
ئازادیخواز لە سێدارە دەدرێت
بە داخەوە هەر ئەوندەم لە بیرە. لێرەوە دەمەوێت بڵێم شوكر بۆ یەزدان ئەم خەیاڵەو بڕوا بەخۆبوونەی كە لە هۆنراوەكەم گوتوومە میللەت دەمێنێ، بەڵێ میللەت ماوەو ئەوە كوردە لە هەموو جیهان بە شانازییەوە باس دەكرێ، ئەوە كوردە خەڵك چاوی تێبڕیوە بۆ دۆستایەتی بۆ حیسابی دواڕۆژ، ئەوە كوردە ئەوەی قبوڵی نەدەكرد ناسنامەی پێبدات ئێستا فەرشی سووری بۆ رادەخات و ئاڵای كوردستانیش لە پشت سەری خۆی دادەنێت، بە كورد دەڵێت فەرموو ئێوە بەڕێزن. ئەوە كوردە لە جیاتی هەموو جیهان شەڕی تیرۆر دەكات و دەڵێت ئێمە ژیانمان خۆش دەوێ، ئێمەین مرۆڤایەتی دەپارێزین، مێژووشمان هەروا بووە، ئێوە هەڵەبوون و زوڵمتان لێكردین. بەڵێ ئەوە ئەو رۆژەیە رۆڵە بە باوكی دەڵێت بابە گیان من رۆڵەی تۆم ئەو بینایەی تۆ كردت و بناغەت دانا من تەواوی دەكەم. بەڵێ ئەوە "سەرۆك مسعود بارزانی"یە بە روحی پاكی باوكی نەمر "بارزانی" دەڵێت وا ماڵەكەت ئاوەدانە و بیناكەت تەواو بوو و تاپۆی كوردستان بە ناوی كورد دەبێ، تاپۆكەمان برد بۆ گشت جیهان و بە شانازیشەوە وێنەی تاپۆكەمان دا بە دۆست و دوژمنان و لە هەموو شوێنێك لێیان وەرگرتین و پیرۆزبایشیان لێ كردین. بەڵێ ئەو ئاڵایە تاپۆی كوردە، تاپۆی كوردستانە، ناسنامەیە، شەرەفە، كەرامەتە، بەڵێ لە هەموو جیهان ناسراوە، پەنا بە خوا لەم رۆژانە موسادەقەی لەسەر دەكرێ، بەڵێ ئەوانەی دژیشی بوون ئێستا تێگەیشتن، بەڵێ دوێنێ لە توركیا پێشوازی لە ناسنامەمان كرا و رێز لە ئاڵا گیرا، ئەوە چەندین جاریشە رێزی لێدەگرن. لە هەموو دونیاش هەر وا بووە، بەڵێ قوربان فەرەنسا قدەوەی هەموو جیهانە خۆ ئەمریكاش كەمتری نەكردووە لەو، هەموویان فەرشی سووریان بۆ رێزلێنان بۆ كورد راخستووە و هەردەمیش راخراوە، گەر كورد بڕوا بۆ لایان هەر وەك ماڵی خۆمانە، بەڵێ هەمووان هەر وا بیر دەكەنەوە، دۆستانمان لە ئێرانیش داوامان لێ دەكەن و پێمان دەڵێن ئێمە براین و هاوكارتانین.
بۆیە دەڵێم باوكە گیان "بارزانی" بنوو بێ خەم و خەیاڵ، رۆڵەكانت پەروەردەی تۆن، ئەو بناغەیەی تۆ داتنا بینا كرا، شاگردەكەت دونیای هەژاند، هەزار رەحمەت لە گۆڕت بە راستی خاوەن كوڕ بوویت، جێگات بەتاڵ نەبوو، "سەرۆك مەسعود بارزانی بە حەق بارزانیە" بە حەق ئومێد و خەونی ئێمە بوو، بە حەق سەركردەیە. تۆش خەباتت بە فیرۆ نەچوو، چونكە تۆ نەمر بووی، بۆیە ئێمە بە زیندوویی ماینەوە. هەزار سڵاو لە رۆحی پاكت لە یادی كۆچی دواییت ئێستا دەزانین تۆ نەمری.


* ئەندامی ئەنجومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێر (پ. د. ك)

 

 

Read 246 times
Rate this item
(0 votes)