YJ Dailynews - шаблон joomla Книги
10
نیسان

ئازادیی‮ ‬عێراق‮ ‬یان ئازاری‮ ‬عێراق؟

Written by 
Published in ووتار

فارس قادر فەقێ عەبدولڵا
چەمكی ئازادی
كاتێك باسی ئازادیی دەكرێت، وەك وشە و دەستەواژە، مرۆڤ دەتوانێت بە دەیان جۆر پێناسەی بكات، بەڵام لە كۆتاییدا هەر یەك مەبەست و یەك وشە و یەك مانای هەیە، ئەویش دیارە مەبەست لە ئازادیی چییە. ئازادیی بە واتای دەرچوون لە ژێر ستەم و زوڵم و زۆرداری دێت، بە واتای توانست و مافی مرۆڤ بۆ هەڵبژاردن و بڕیار لەسەر چارەنووسی خۆی دێت، كەواتە ئازادیی مانای مافی بڕیاردان و مافی چارەنووس و ژیانە، كەوا بێت چەمكی ئازادیی بە هیچ شێوەیەك شێوازی ژیان و نموونەی حكومڕانی عێراق تێدا جێگای نابێتەوە، بۆیە دەكرێت بڵێین ئازادیی و عێراق (كوجا مەرحەبا) لێرەدا من وای دەبینم، عێراقی 100 ساڵەی رابردوو تا ئەمڕۆ وەك دوو جەمسەری جیان لەگەڵ ئازادیی لە باشوور و لە باكوور یان وەك سارد و گەرمی كارەبا نە لەگەڵ یەك دەگونجێن نە رووناكی دروستدەكەن، بێجگە لە ئاگر ئەمەشیان رەنگە زۆر پرسیار دروستبكات لای مرۆڤ، بۆ نموونە بگوترێت، دەشێ مەفهوم (چەمكی) ئازادیی لە لایەن عێراقییەكان لەگەڵ گەلانی تر و كۆمەڵگەی مەدەنی جیابێت؟ ئەمەش شتێكی نەشازە، رەنگە پێناسەی ئازادیی لە عێراق بە پێچەوانەی پێناسەی جیهان بێت بۆ ئازادیی و یەك نەگرنەوە لە ماناو مەبەست ! ئەمەش مەعقول نییە دەبێ وابێت؟ گەر بگەڕێینەوە بۆ بە دەوڵەتبوونی عێراق و بەكارهێنانی ئەم مەفهومە، دەبێ بگەڕێینەوە سەرەتاكانی دروستبوونی عێراقی مەلەكی (شانشین).
دروستبوونی عێراقی پاشایەتی
كەواتە بەر لە 95 ساڵ بەڵێ عێراق بوو بە دەوڵەت و ئازاد بوو، بەڵام بۆ كێ؟ پرسیارەكە لێرەیە ئایا بۆ عێراق؟ نەخێر بەڵكو تەنها بۆ دروستكردنی نیزامێكی كۆنەپەرستی خانەوادەیی ژێردەستەی ئیمپریالیزم و هیچی تر، هەرچەندە لەم قۆناغەدا رەنگە دڕندەیی و زوڵم و زۆرداری نەخزابێتە ناو هەموو جومگەكانی ژیان و ژیانی چین و توێژەكانی كۆمەڵگەی ئەو سەردەمە، بەڵام ستەم و دیكتاتۆرییەت سیمایەكی زەقی ئەم فەترە زەمەنییە بووە لە كۆیلەیی بۆ عێراق بە گشتی، گەر سەیر بكەین لە فەترەی حوكمڕانی پادشایەتی دەكرێت بڵێن كاتێكی زێڕین بووە بۆ بوژانەوەی دەسەڵاتی دەرەبەگ و چەوسانەوەی چینی هەژارو زەحمەتكێش، دەكرێت بڵێین پەیڕەوكردنی سیستەمی كۆیلاتی بوو، لە هەموو كاتەكانیدا حكومرانیكردن لە دەسەڵات لە پادشایەتی چاویكەیەكی تایبەتی خۆی هەبووە، تەنها بەو چاویلكەیە سەیری خوارەوەی خۆی و شێوازی ژیانی هاوڵاتیانی كردووە و بە شێواز و ویست و مەرامی خۆی حوكمران و پیاوەكانی حوكمڕانی دەسەڵاتی دەستنیشانكردووە بەبێ ئەوەی رەچاوی بەرژەوەندی خوارەوە بكات، هەرچەندە لەم قۆناغەدا هەندێجار لێرەولەوێ هەندێ نەرمی نواندراوە، بەڵام لە كۆتاییدا ئازادییەكان سنوورداركراون یان دەكرێت بڵێین پێشێلكراون لە زۆر لایەن و بواری ژیان بۆ نموونە لایەنی ئابووری بیرۆكەی پاشماوەی دەوڵەتی عوسمانی یان گرنگی پێدا زەوی و زار و مولكیەت و بە خاوەن بوونی درا بە پیاوانی دەسەڵات و دەرەبەگەكان دەكرێ بڵێین شەرعیەتی دەستووریان پێدا ئەوەی دەوڵەتی عوسمانی پێشتر كاریان پێكردبوو بۆ پاراستنی دەسەڵاتیان پادشایەتیش لەسەر ئەم رێبازە رۆیشتن و فراوانتریانكرد. ئەمە لە لایەك لە لایەكی ترەوە بۆ لایەنی ئیداریی و جیهازی و تەنفیزی و دادوەری گرنگیان بە رۆڵە و دار و دەستی نۆكەرەكان و دەرەبەگەكاندا لەم دەرگایەوە هاتنە پێش لە میللەت، هەر تەنها ئەم دەرگایەشیان بۆ میللەت واڵاكرد. كەواتە گەر پیاو و نۆكەری دەسەڵات نەبی دەبێ ببی بە كۆیلە. هەروەها لە رێگەی ئایینەوە بە بەرنامەیەكی بەناو ئیسلامی دوور لە پەیڕەوكردنی ئیسلام و كتابی خودای گەورە، پێناسەی ئیسلامییان بۆ بەرژەوەندی و خزمەتی دەسەڵات بەكارهێنا وەك ئەوەی خۆیان دەیان ویست نەك وەك ئەوەی قورئان دەفەرمووێت. گەر سەیر بكەین، دەسەڵات هاتە ناو كۆشك و تەلاری دەرەبەگ و بۆ ئەم مەبەستە پیاوی وایان دروستكرد نەیانتوانی دەستبەرداری بن لە فەترەی حكومرانی بە درێژایی ژیانیان كردیان بە واجیهەی حوكمرانی بۆ نموونە (نوری سەعید) كە یەكێك بوو لە پیاوانی سەردەمی پادشایەتی كە لە مێژووی عێراق ناسراوە، ئەوانەی ئاشنای خوێندنەوەن، دەیناسن تا كۆتایی هاتنی حوكمرانی پادشایەتی ئەم پیاوە 14 جار لە فەترەی پادشایەتی بووە بە سەرۆكوەزیران و 14 جار كابینەی حوكمرانی تەشكیلكرد، پێموایە شتی وا لە مێژووی عێراقدا رووینەداوە، یەكێك 14 جار ببێت بە سەرۆكوەزیران، ئەمەش هیچ مانایەكی نییە لە دیكتاتۆرییەت و زوڵم و ستەم و زیاتر نەبێت.
لە لایەكی ترەوە لە دوای ساڵانی سیەكانی سەدەی رابردوو بە ناوی ئایین گەورەترین زوڵمیان لە برا ئێزیدییەكان كرد كە ئەمەشیان تەنها لەسەر ناسنامە و كورد بونیان بوو، ئەم زوڵمەیان لێكرا چەندینجار هێرشی سەر زەوی و ئاسمانی كرایە سەر ناوچەكان بە تایبەتی ناوچەكانی بارزان و ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی مەلیك مەحموودی نەمر، بە هاوكاری بەریتانیا كەواتە دەكرێت بڵێین لە هەموو حوكمرانی پادشایەتی شتێك شك نابەین ناوی بنێین ئازادیی بە تایبەت بۆ میللەتی كورد، رەنگە تەنها لە شوێنێك بۆ شوێنێكی تر جیاوازییەك هەبووبێت بابەتەكان رێژەیی بن یان لە كەسێكەوە بۆ كەسێك جیا بێت، بێشك بۆ پیاوانی سەر بە حوكمرانی ئەو كات (جاشەكان) ئەو سەردەمە وەك هەندێ سەرۆك عەشیرەتەكان دەكرێ بگوترێ فەترەیەكی زێرینی دەرەبەگ و خۆفرۆشەكان بووە، لەبەر ئەوەی سیستەمی پادشایەتی هاوكاریی و پاڵپشتی عەشیرەت و دەرەبەگ بوونە، بۆ كۆیلایەتی و بۆ پوچەڵكردنی شۆڕشەكانی كوردی و ئەم عەشیرەتە شۆڕشگێرانەی كە نەچوونە بنباڵی خیانەتی پادشایەتی، ئەمانە وەك دوژمنداری بەرەنگارییان بووینەوە و ماڵ و حاڵیان تاڵانكرد و گوندەكانیان وێرانكردوون. ئەم باسە زۆر هەڵدەگرێت، با هەر هێندە بەس بێت.
ئازادی لەسەردەمی كۆماری
لەئەنجامدا دەتوانین بڵێین لە هەمو فەترەی حكومرانی پادشایەتی شتێك نییە پێی بوترێت ئازادیی یان مافی تاك بە تایبەتی بۆ كورد.
گەر بگەڕێینەوە سەر فەترەی پاش پادشایەتی و دروستبوونی كۆماری لە عێراق، كەواتە پاش 14ی تەممووزی 1958 قۆناغ بە قۆناغ تا رووخانی دیكتاتۆر سەددام حوسێن لە 09/4/2003 كە دەكاتە نزیكەی 45 ساڵ لە حكومرانی، دەبینین نەك هەر ئازادیی نەبووە، بەڵكو دەكرێ بگوترێت 45 ساڵ لە خوێنڕشتن و بەس. بە هەردوو جەمسەر، جەمسەری ناوخۆیی حوكمرانییەكە، گەر سەیر بكەین لە 1958تا 2003 عێراق بە حوكمی خوێن و ئاگر بە رێوەچووە، چین بە چین، دەسەڵاتداران تەسفیەی یەكتریان كردووە بە جەسەدی، بەڵام هەمووی لەسەر حیسابی سیاسی بووە، بۆ بە دەستهێنانی كورسی و هەمووشیان بە كودەتا پەیڕەوكراوە، بۆیە دەكرێت بڵێین 45 ساڵ لە سەر یەكتر هیچ سیاسییەك و كاربەدەستێك نەیتوانیوە بێتە ناو خەڵك، چونكە نوێنەری خەڵك نەبووە و لەناو خەڵكەوە نەنێردراوە بۆ سەر كورسی، گەر چی پەیرەوپرۆگرامی حزبەكان و راگەیاندن و چاپەمەنییەكان هەموو كاتێك روویان لە خەڵك بووە بە بەژن و باڵای میللەتیاندا گووتوە، بەڵام لە ناوەڕۆك و لە واقیعدا لە سەنگەری دژی گەل و نیشتیمانبوونە، بۆیە گەر سەیر بكەین، زۆرترین دادگای عورفی یان دادگای سەربازیی لەم 45 ساڵەدا لە عێراق داندراوە و زۆرترین سەركردە و رابەرەكانی عێراقی و كاربەدەستانی تەنفیزی و ئیداریی لەم 45ساڵە یان كوژراون یان لە دادگا عورفی و عەسكەرییەكان ئیعدام و بەندكراون، كەواتە دەكرێ بگوترێ 45 ساڵ خوێنڕشتن خراپتر لە سەردەمی پادشایەتی ئەم 45 ساڵە بووە حكومرانی، بۆیە زۆرجار خەڵكی سیاسی و مێژوونووسەكان دەڵێن لە نێوان شەڕ و خراپە، (اهون الشرین) دەڵێن پادشایەتی بووە، مەبەست لێرەدا باشی حوكمرانی پادشایەتی نییە، بەڵام لە خراپەكان پادشایەتی كەمتر خراپ بووە.
دروشمی برایەتی درۆینە
ئەوەی جێیداخە، ئەوەیە كە ئەم 45 ساڵە لە حوكمرانی گەر شیعار و لۆگاكان بخوێنینەوە، زۆر سەیرن و پڕن لە شیعاری نیفاق درۆ و دەلەسە، بۆ نموونە گوتویانە كورد و عەرەب برانە، بەڵام خوێنی كوردیشیان حەڵالكردووە. بەڵێ وایە ئێمەش حەزمان لە برایەتییە، باشە بۆ برا نەبین؟ بەڵام باشە سەركردەیەك هەیە لە سەركردە عێراقییەكانی ئەم سەردەمە كە ئەم قسەیەی كردبێت، دەستی لە رشتنی خوێنی كورد نەبووبێت؟ چ راستەوخۆ یان نا راستەوخۆ، پێموایە نییە، ئەم سەركردە عەرەبە عێراقییەی كاریشی بۆ برایەتی كردبێت لە راستی و واقیع دوور نەكەوتبێتەوە، وەكو كورد تەماشا كراوە، رەنگە باجیشی دابێت. ئەمە بە نیسبەت برایەتی كورد و عەرەبەوە، بە نیسبەت ئازادیی بۆ سەرتاسەری گەلانی عێراق زۆر لۆگۆ و دروشمی بریقەدارمان لەو 45 ساڵەدا بینی بۆ نموونە (الوحدە، الحریە، الاشتراكیە، الدیمقراگیە، الاخوە، التقدم، العدالە، المساواە.. ) كۆمەڵێك شیعاری تری بریقەدار و كە ئێمەش لە واقیعدا تەنها پێچەوانەكەمان دیت، لەسەر ئاستی كوردستان پێموایە لەسەر ئاستی عێراقیش بۆ برایانی توركمان و عەرەب و ئاینەكانی تریش هەر وا بوو، ئەوەی ئێمە دیتمان ئەمانە نەبوو، كە ئەوان گووتیان ئێمەی كورد (ئەنفال، كیمیاباران، سووتانی 4500 گوند، كوشتن و لە سێدارەدانی رۆژانە، سجن و تێهەڵدان، نا دادپەروەری، زوڵم، ستەم) زیاترمان نەدیت بۆ نموونە لە فەترەی حوكمرانی سەددام بۆ پەیڕەوكردنی دەسەڵات و زوڵم و ستەمی پەنای بردە بەر رێككەوتنامەی جەزائیر، ئامادە بوو سەر شۆڕ بكات بۆ شای ئێران و هەرچی بیەوێت پێی بدات بەرامبەر رێگادانی بۆ زوڵمكردن و كاوڵكاری لە كوردستان و لەناوبردنی شۆڕشی كوردی، كەواتە بۆ لێدانی ئازادیی و بنبڕكردنی ماف و داوای بەشێك لە گەلی عێراق كە مەبەست (كوردە) لەو سەردەمە پەنای بردە بەر فرۆشتنی زەوی عێراقی و مقابل بە خوێنی كورد و مانەوەی دەسەڵاتی خۆی و كپكردنی ئازادیی لە عێراق هەر بە ئەوندە نەوەستا، گەیشتە ئەو رادەیەی نەوتی عێراقیش بدات بەولا بەملا بۆ بەدەستهێنانی هێز و دژایەتی ئازادییخوازان دژ بە كێ؟ دژ بە عێراق بە گشتی كورد بە تایبەتی گەر سەیر بكەین لە هەندێكاتدا ئەوەی بە كوردی كردووە بە هەمان شێوە، بە هەمان ئەندازە، یان كەمتر یان زیاتر لێرەولەوێ بە عەرەبی شیعەشی كردووە و بۆ ئەم مەبەستە ئازادیی خوازە سوننەكانیشی نەپاراست، كەواتە دەكرێت بڵێین عێراق 45 ساڵی خوێناوی تێپەڕاند چ لە نێوان خۆیان وەك سیاسی و دەسەڵاتدارەكان بۆ بەدەستهێنانی كورسی كە ناوە بە ناوە لەناو خۆیان هەر كەسێ رەئییەكی جیاوازی هەبووایە، دەبووە هۆی لادان و لە سێدارەدانی و بۆ لەناوبردنی گەل و كپكردنی دەنگی ناڕەزایی و داواكاریی هەرچی بە عەقڵیاندا هاتبێت درێغیان نەكردووە.
پۆلینی حوكمڕانی عێراق
دەكرێ ئەم 45 ساڵە لە حوكمرانی بەمشێوازە پۆلێن بكەین. یەكەم، زۆرترین خوێن ڕژاوە لە عێراق. دووەم، سەرەتا و بناغەیەك بووە بۆ دروستبوونی عەقڵییەتی دیكتاتۆری بۆ دوارۆژ و داهاتوو. سێیەم، بوون بە قوتابخانەیەك بۆ دروستبوونی عەقڵییەتی توندوتیژی لە كۆمەڵگا. چوارەم، ناردن و هێنانی عەقڵییەتی شۆڤێنی و ئاڵوگۆڕكردن و پەروەردەكردن و تێكەڵبوون لەگەڵ عەقڵییەتە كاوڵكارییەكانی جیهانی. پێنجەم، دروستكردنی بازاریی چەك. شەشەم، دروستكردنی گۆڕەپانێك بۆ فرۆشتن و تەجرەبە و تاقیگەی چەكی كیمیایی بۆ بازرگانانی جیهان و تیرۆریستانی ناوخۆیی لەسەر خاكی عێراق. حەفتەم، دروستبوونی بازرگانی نا شەرعی دەرەكی و ناوەكی بەسەر و سامانی خەڵك. هەشتەم، لە هەمووشی گرنگتر عێراقییانكرد بە گۆڕەپانێك بۆ تەسفیەكردن و حساباتی نێوان وڵاتە زلهێزەكان و تەسفیەكردنی حساباتی عەقڵییەتی شۆڤێنی و مەزهەبی نێوان فیكرەی سوننی و شیعی، سەفەوی و عوسمانی.
ئەمە و زۆر خاڵی تریش هەن، رەنگە هەندێ بەرژەوەندی و مەرام هەبێ لە ژێر پەردە ئێمە وەكو كورد و یان عێراقی یان بە لای كەم خۆم هەر بە لایدا نەچووبووم و دركم پێی نەكردبێ، بە هەرحاڵ ئەمە واقیعی ئەم 45  ساڵەیە تا رووخانی سەددام حوسێن.
دوای رووخانی رژێمی بەعس
پاش رووخانی سەددام حوسێن ئێمەی كوردیش كە بەشێكی گرنگی رووداوەكانین یان دەكرێ بڵێین رۆڵێكی گرنگ دەبینین لە عێراقی نوێ یان عێراقی پاش سەددام حوسێن و دەبینین سەرەڕای پێگەمان و سەرەڕای گۆڕانی بەناو 100% دەسەڵات لە عێراق و گۆڕانی بە ناو ئایدۆلۆژییەكان، بەڵام لە زۆر جومگە و كون و كەلێن وا هەست دەكەین عێراقی پاش 2003 بۆ ئەمڕۆی 2017 هەمان عێراقی پیشووترە، لە زۆر لایەن بۆ نموونە یەكەم، وەك بیركردنەوە بەرامبەر بە عەقڵییەتی شەڕانگێزی دووەم، نە خوێندەوەی بەرامبەرەكەت. سێیەم، بڕوابوون بە كودەتا. چوارەم، گەندەڵی بە شێوازێكی فراوانتر لە پێشوو. پێنجەم، كاركردن بۆ تایفەگەری. شەشەم، كوشتن و تۆقاندن، حەفتەم، غرور. هەشتەم، نەبوونی ئینتیما بۆ خاك. نۆیەم، نەبوونی ئەمانی تاك. ئەمە و رەنگە دەیان خاڵی تریش، كەواتە دەكرێ بگوترێت ئەنجامی رووخانی سەددام و ئازادیی عێراقی ئێستا، دەتوانین لە چەند خاڵێك ئاماژەی پێبكەین: یەكەم، گۆڕانی دەم و چاوەكان دووەم زۆربوونی بارەگا حزبییەكان. سێیەم، گۆڕانی تەجنید ئیجباری سەردەمی سەددام حوسێن بوون بە تەجنید و هاندانی ئیجباری شیعی لە ژێر چەندین ناونیشان. چوارەم، دەرچوونی پارە و سەروەت و سامان لە دەست كەسێك بۆ چەندین كەس، بە هەمان عەقڵییەتی دیكتاتۆری یان بوون بە وەك مافیا چەند قوتبێك. پێنجەم، عێراقی سەددامی سەر بە هێزێكی دەرەكی و یەك عەقڵییەت بە رێوەی دەبرد، ئێستا بازار و بازرگانەكان گۆڕان و ناونیشانی كۆمپانیاكانیش كۆمپانیای ترن، هەم بازارەكان زۆر بوون، هەم لۆگۆكان گۆڕان، بەڵام لە یەك ئیختیساس و سەنگەر وەك سەددام و كاوڵكارییەكەی جیاوازیان نییە. شەشەم، هەردوو عەقڵییەتی سەددامی و ئەوەی ئێستا لە بیركردنەویەكن خەونی یەك پارچەیی عێراق دەبینن، بەڵام زەمەن جیایە و بەرژەوەندییەكان جیان و ناتوانن بە یەك چاو تەماشای عێراق بكەین، دەعمی سەددامی سوننی بوو، ئێستا شیعی هەردوو لا یەك عەقڵییەتن و هەمان هەڵە دووبارە دەكەنەوە. حەفتەم، كورد لە معادەلەكانیان نەگۆڕە و لە خانەی دوژمنداری دایە، پێموایە ئەوەی بۆ سەددام گونجا و كرا بە وانەی ئێستاش بكرێ لە سەددام خراپتر دەكەن، بۆیە بۆ كورد چ سەددام بێت چ غەیری سەددام گەر وەك سەددام بیریان كردەوە هەر وەك سەددامن.
عەقڵییەتەكان هەمان
عەقڵی سەدامن
بۆیە ئەوانەی من ئێستا لە گۆڕەپانەكە دەیانبینم، عەقڵییەتیان عەقڵییەتی سەددامە، بەڵام تەنها زەمەن جیایە، ئەوانە پێموایە وەك ئەو مەسەلە كوردییەن كە دەڵێت (گەر دیتت ئەزم گەر نەت دیت دزم) لە بەرمبەرمان بران و لە ژێرەوەش خۆیان و خوایان، پێموایە گەر ئاگامان لە خۆمان نەبێت، هەموو بۆ ماڵی ئێمە دزن، بەڵام كاتێك ئاگامان لە خۆمان بێت و لە مەیدان بین و ئەوان ئەزن، یعەنی بران، بەڵام لە ناخەوە هەر دزن، كەواتە دووبارەی دەكەمەوە، تەنها دەم و چاو ناونییشانەكان گۆڕاون، بارەگاكان گۆڕاون، كۆلانە تەسكەكان گۆڕان، بەندیخانەكان گۆڕان، بەڵام عەقڵییەتەكان نەگۆڕان مەرامەكان نەگۆڕان سەنگەرەكان نەگۆڕان تەنها تەقەكەرەكان گۆڕان. بەعس بوو بە داعش، پرسیارەكە ئەوەیە داعش دەبێت بە چی؟. گەر ئەوان كارەكانیان پێ نەكرا، دەبێت حەشدی فلان و فلان و فلان چیان لە بن سەر بێت، دەبێت ئەوان بە داعش نەڵێن ئێوە ئیسراحەت بكەن، ئێمە كارەكە تەواو دەكەین یان داعش بەوانی نەگوتبێت ئێمە هیلاكین و وەرنە شوێنمان. من وای دەبینم بەعس بەناو نەماوە، رووخاوە لە واقیعدا بۆ كورد ماوە و نەرووخاوە، عەقڵییەتی بەعس لە بیرۆكە لەناو جەستەی تر ماوە، جەستەی بەعسیش لێرەولەوێ یاری دەكەن، دەڵێن ئێمە ماوین لە زۆر شوێن بە جەستەش لە مەیدانن، بەڵام تەنها ناوی خۆیان گۆڕیوە كاردەكەن بۆ ئامانج و داواكارییەكانی بەعس، پێموایە هەندێكیان جلی كورت و ریشیان زیاد كردووە، هەندێكیان قورئانیان لەسەر دەستی خۆیان داناوە، بەڵام دڵ و دەماغ و خوێنیان هەر هی بەعسە، ئەم عەقڵییەتە پاش 1991 تا ئێستا تیرۆر و تەقاندنەوە لە كوردستان دەكەن و لە 2004 لق و مەڵبەندیان تەقاندەوە لە 1991 گازینوی مشواریان لە هەولێر تەقاندەوە، بە دەیان ریكخراوی بیانی و بارەگای حزبیان تەقاندەوە، پاش 2003 بەرگی تیرۆریان گۆڕی لە بەعس بۆ ناو گرووپی ئیسلامی جیهادی دوای قاعیدە جارێكی تر ئەنساروئیسلام لە كۆتاییدا ئەم كۆنە بەعسی و نوێ بەعسیانە ناسنامەی داعشیان لە گیرفان نا و بەشێكی تریش لە شوێنی تردا وەك داعشی نهێنی و بەعسی نهێنی ئێستا بە ناو كۆمپانیا حزبی سەربەخۆ بەرێوە دەبن و لەژێر ئەم ناونیشانەدا خۆیان حەشارداوە و كار بۆ هەمان عاقڵییەت دەكەن، بە داخەوە برایانی شیعەش حسەی خۆیان لەوانە وەرگرتووە، هەندێجار بۆ گیانی ئێمەی كورد، وەك گورگ پیشانمان دەدەن، بەڵێ هەندێ لە سەرانی شیعە چەند ساڵ بەر لە ئێستا بە ناوی ئەم كۆنە بەعسیانە كوردستانیان تەهدید دەكرد و ئەم كۆنە بەعسیانەیان كرد بە سەركردەی سەربازیی و دەیانگوت قوربان كوردستانتان بۆ دەگرین، بەڵێ (زەیدی) بەعس بوو بە زەیدی مالیكی و سەنگەرەكان گۆڕان، دۆست و دوژمنی دوێنێ بە یەكەوە لە كورد هاتنە مەیدان، سەنگەریان لە كورد گرت و بەرامبەر بە كورد بوون بە یەك، سەنگەر ئەم عەقڵییەتە ئەوەی سەددام پێی نەكرا، لە پاش سەددام بە تیرۆر و تۆقاندن رۆژانە كردیان جا دەڵێم نازانم چۆن 9/4/2003 ناو بنێین رۆژی ئازادیی عێراق، من پێموایە ئەستەمە ئەم رۆژە لە میژوو ناوبنرێت، رۆژی ئازادیی عێراق، وشەی ئازادیی وشەیەكی گەورەیە، پر بەهایە و ناكرێ یاری پێبكەین و بیسەپێنین بەسەر دیكتاتۆرییەت و دەكرێ بڵێین ئەم رۆژە ناو بنێین، رۆژی رووخانی دیكتاتۆر سەددام حوسێن.
رۆژی گۆڕانی حوكم لە عێراق بەڵام بە چ حوكمێك
لاچوونی حوكمرانی بەشێكی دیكتاتۆری سوننی، لاچوونی بەشێك لە دیكتاتۆری سوننی هاتنی بەشێك لە دیكتاتۆری شیعی، بەردەوامی فەوزا و كوشتار لە عێراق بە شێوازێكی دیكە. رەنگە مرۆڤ زۆر ناووناونیشانی دیكەی بە خەیاڵدا بێت كە گونجاوتربن، لەو خاڵانەی من وروژاندوومن یان لەوەی دەگوترێت لە راگەیاندنەكان بە ناوی رۆژی ئازادیی عێراق، بۆیە من لە ژێر رۆشنایی ئەم تێگەیشتنەم لە وشەی ئازادیی و لە واقیعی ئازادیی عێراق، من وای دەبینم بۆ ئێمەی كورد عەقڵییەتیەكان نەگۆڕاون تەنها دەم و چاوەكان گۆڕاون لەسەر شاشەو و لەژێر شاشە و لە بەرەكانی شەڕ، دەم و چاوەكانیش نەگۆڕاوە، خیبرە و عەقل و جەستەی بەعس رۆژێك لەناو حەشد رۆژێك لە ناو داعش بۆ گیانی كورد ئامادەیە، بۆیە منیش ناوی بابەتەكەم نا (ئازادیی یان ئازاری عێراق) چونكە من وای دەبینم لە سەردەمی پادشایەتی تا ئەمڕۆ رۆژ بە رۆژ حكومەتەكان ئازار و ئەشكەنجەن بۆ گیانی كورد نەك ئازادیی. رەنگە گەر شارعی عەرەبی گلەیم لێ بكات، یەكێكم قبوڵ بێت، بڵێم بەڵێ ئەم حكوومەتانە بۆ برا عەرەباكانیش هەر ئازار بوونە، هەر ئەشكەنجە بوونە، بەڵێ، وایە گەر ئازاد بین لە عێراق، ناكرێ تا ئێستا 3ملیۆن خەڵك ئاوارەی ناوخۆییە و بەشێكی زۆری لە كوردستانە، بەم رێژەیەش رەنگە زیاتریش ئاوارەی دەرەوەی وڵات بن، بۆیە ببوورن 9/4 رۆژی ئازادیی نییە، رۆژی گۆڕانی دەم و چاوە دیكتاتۆرەكانە ! رۆژی ئازارە بۆ گەلی عێراق، پێموایە وەك ئەوەیە لەو رۆژە گورگ كوژرا بێت و بێچووە گورگەكان پەرت و بڵاوی ناو خەڵك و ئەولا و ئەملا بن، پێموایە ئەم بێچووە گورگانە ئێستا لە باوەش و بن سێبەری بەراز و رێوین، جا كارێكی ئاسان نییە چ لە ناوبردن یان كۆكردنەوەی بێچووە گورگەكان و لەویش زەحمەتتر كاركردن لەگەڵ بەراز و رێوی زۆر ئەستەمە. بەڵێ هەندێكیان لە باوەشی بەرازن، هەندێكیان لە بن تەوجیهاتی رێوین، جا میللەت لە دەست گورگ ماڵی وێرانبوو، بەرازە و رێویشی گەیشتێ خوا سەهلی بكات، رەنگە دڕندە هەر دڕندە بێت، لە كۆتاییدا یەك بن، بەڵام بۆ مرۆڤ ناسینی گورگ ئاسانترە و لە ناسین و كاركردن لەگەڵ رێوی و بەراز، زۆر ئەستەمە، هەر ئەخلاقی گورگیان هەیە، بەڵام فریودان و دەست غەلەت لەگەڵ مەلعەنەت و كرۆمییان زیاترە، جا هیوادارم هەموومان هەریەكەیان وەك خۆیان بناسین كەسیان دۆست نین، بەراز بەرازە و رێوی رێوی و گورگیش گورگ.
ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێری پ. د. ك

Read 162 times
Rate this item
(0 votes)