YJ Dailynews - шаблон joomla Книги

هه‌واڵ (570)

16
ئایار

سه‌رله‌به‌يانى ئه‌مرۆ دوو شه‌ممه‌ به‌ ئاماده‌بوونى كاكه‌مين نه‌جار ئه‌ندامى مه‌كته‌بى سياسى و سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردايه‌تى پارێزگاى هه‌ولێر و ئه‌ندامانى ئه‌نجومه‌ن و ژماره‌يه‌كى يه‌كجار زۆر له‌ كه‌س و كارى هه‌ڤاڵى خوالێخۆش بوو هه‌ڤال محمد تاهير له‌ شارۆچكه‌ى پيرمام ته‌رمى خوالێخۆش بوو هه‌ڤال محمد هاهير به‌ خاك سپێردرا . شايه‌نى ئاماژه‌ بۆكردنه‌ هه‌ڤال محمد تاهير ئه‌ندمى لقى 16 ى پارتى ديموكراتى كوردستان بوو سه‌ر له‌ به‌يانى ئه‌مرۆ كۆچى دوايى كرد

16
ئایار

 بە بۆنەی سەد ساڵ تێپەڕبوون بەسەر ڕێککەوتننامەی سایکس‌پیکۆدا، (مەسروور بارزانی) ڕایگەیاند، سەربەخۆیی لە ناخەوە دەست پێ دەکات. دەبێت بمانەوێت سەر بە خۆمان بین، تاکو سەربەخۆ بین. نابێت رێگا بدەین یارییە سیاسییەکان و بەرژەوەندیی تەسکی حیزبی یان ویستی کەسی بەربەست بۆ گەیشتن بەم ئامانجە دروست بکات.

 

دەقی پەیامی ڕاوێژکاری ئەنجوومەنی ئاسایشی هەرێمی کوردستان(مەسروور بارزانی):
ئەمڕۆ سەد ساڵ بەسەر رێککەوتنی سایکس‌پیکۆدا تێدەپەڕێت کە، بۆ بەشێکی زۆری خەڵکی ناوچەکە و بە تایبەتی کورد پڕ بووە لە وێرانکاری و ژێردەستی و نادادپەروەری. رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش لەو کاتەوە ئاشتی و سەقامگیریی بەخۆیەوە نەبینیوە، چونکە دانانی سنوورەکان و دابەشکردنی ناوچەکە لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندیی گەورە هێزەکانی ئەوسا بووە، بە بێ ڕەچاوکردنی ویستی نەتەوە جیاوازەکانی ناوچەکە بۆ بڕیاردان لە سەر چارەنووسی خۆیان و بەرژەوەندییەکانیان.
لە ئەنجامی ئەم چەوتییە مێژووییە، ناوچەکەمان دووچاری قەیران و شەڕ و وێرانکاریی زۆر بووە و گەلەکەمان قوربانیی زۆری داوە لە پێناو پاراستنی ناسنامەی خۆی.
ئێستا کاتی ئەوە هاتووە هەموو لایەک دان بەم هەڵە کارەساتبارە دابنێن. بۆ راستکردنەوەی ئەم ستەم و نادادپەروەرییە پێویستە رێگە بە خەڵکی ناوچەکە بدرێت بڕیار لە سەر ماف و چارەنووسی خۆیان بدەن.
هیوادارم چیی دیکە گەلی کوردستان رێگە نەدات لە ژێر هیچ بیانوویەک و هیچ فشارێک، هێز یان لایەنێک یاری بە چارەنووسیان بکات و ئەم دەرفەتەی هاتووەتە پێش لە دەست بچێت. دەبێت گەلەکەمان خۆی بڕیار لە چارەنووسی خۆی بدات و بەرەو و سەربەخۆیی هەنگاو بنێت.
سەربەخۆیی لە ناخەوە دەست پێ دەکات. دەبێت بمانەوێت سەر بە خۆمان بین، تاکو سەربەخۆ بین. نابێت رێگا بدەین یارییە سیاسییەکان و بەرژەوەندیی تەسکی حیزبی یان ویستی کەسی بەربەست بۆ گەیشتن بەم ئامانجە دروست بکات. ئەگەر خۆمان ژێردەستی قەبووڵ نەکەین هیچ هێزێک ناتوانێت بمانچەوسێنێتەوە. با خۆمان بڕیار بدەین و رێگە نەدەین هیچ کەس و لایەنێک لە جیاتی ئێمە بڕیار بدات. با چیتر رێگە نەدەین بە بیانووی جیاواز کە کاتی ئەوە نییە یاخود بارودۆخ گونجاو نییە، هەر بە پاشکۆ بمێنینەوە. کاتی ئەوەیە خۆمان بڕیاری خۆمان بدەین.
لەم بۆنەیەدا داوا دەکەین هەموو جیهان و بە تایبەت گەلانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست رێز لە قوربانییەکانی گەلەکەمان و بڕیارەکەی بگرن و ئەم هەڵوێستەی ئێمە بە دەستپێشخەرییەکی ئاشتیانە و چارەسەری بنەڕەتی وەربگرن و بە دۆست و دراوسێی هاوتا و یەکسان یەکتر قەبووڵ بکەین.
  

16
ئایار

 له‌ په‌یامیدا به‌ بۆنه‌ی 100 تێپه‌ڕبوون به‌سه‌ر ڕێككه‌وتننامه‌ی سایكس پیكۆدا، (سه‌رۆك بارزانی) جه‌خت ده‌كاته‌وه‌، دەبێ ددان بەو واقعەدا بنێن كە ئێستا لە ئارادایە، چەمكی هاووڵاتیبوون دروست نەبوو و ئێستایش سنوور و سەروەری مانای نەماوە و سایكس پیكۆ كۆتایی هاتووە. سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان هاوكات رایگه‌یاندووه‌، لەم بارودۆخە سەختەی ئێستادا هەلێكی مێژووییش لەبەردەم هەموو لایەكە بۆ ئەوەی ڕێگە لە كارەسات و نەهامەتییەكان بگیرێت و ئەزموونی ڕابردوو دووبارە نەبێتەوە. هه‌روه‌ها ده‌ڵێ، ئەگەر لایەنە سیاسییەكانیش بە بیانووی جیاواز بیانەوێ لەو هەلە مێژووییەدا لە بەرپرسیارێتی ڕابكەن، ئەوا گەل بڕیاری خۆی دەدات و بڕیاری گەلیش لە هەموو بڕیارێك بەهێزتر و شەرعیترە و، بە دڵنیاییشەوە گەل بڕیاری خۆی دەدات. 

 

ده‌قی پەیامی سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە یادی سەدساڵەی ڕێككەوتنی سایكس پیكۆ:

سەد ساڵ بەسەر ڕێككەوتنی سایكس پیكۆ تێدەپەڕێت. ئەو ڕێككەوتنەی لە دوای یەكەم جەنگی جیهانه‌وه‌ بوو بە هۆی دابەشبوونی ناوچەكە بە بێ ئەوەی ڕەچاوی ڕای دانیشتوان و سرووشتی دیموگرافیی ناوچەكە بكات و زوڵمێكی گەورە لە گەلانی ناوچەكە و بە تایبەتی گەلی كوردستان كرا. 

ئەنجامی ئەو ڕێككەوتنە بە دەرجەی یەكەم بۆ گەلی كوردستان لە چوارچێوەی دەوڵەتی عێراقدا كارەساتبار بوو. ئەو دەوڵەتەی كە لەسەر بنەمای شەراكەتی دوو نەتەوەی سەرەكیی كورد و عەرەب دامەزرا بوو، لە كردەدا شەراكەتی كورد پشتگوێ خرا و لە لایەن حكوومەت و ڕژێمە یەك لە دوای یەكەكانی عێراق گەورەترین كارەسات و زوڵم و نكۆڵیكاری دەرهەق گەلی كوردستان ئەنجام درا. بەشی گەلی كوردستان لەو شەراكەتە، ئەنفالی دوازدەهەزار گەنجی فەیلی و هەشت هەزار بارزانی و سەدوهەشتاودوو هەزار هاووڵاتیی كورد لە گەرمیان و ناوچەكانی تر و، كیمیابارانكردنی هەڵەبجە و وێرانكردنی چوارهەزار و پێنجسەد گوند و تەعریب و شەڕ و كاولكاری و جینۆساید بوو.

لەدوای ڕاپەڕینی 1991 گەلی كوردستان ویستی لاپەڕەیەكی تازە بكاتەوە لەگەڵ دەوڵەتی عێراق و دەستی بۆ تۆڵەسەندنەوە نەبرد، بەڵام حكوومەتی عێراق بەردەوام بوو لە ملهوڕی و سەرەڕۆیی خۆی. دوای 2003 و پاش ڕووخانی ڕژێمی بەعس گەلی كوردستان لەپێناو بنیاتنانەوەی عێراق لەسەر بنەمای شەراكەت و دیموكراسی و فیدڕالیزم هەموو توانای خۆی بەكار هێنا بۆ ئەوەی دۆخی عێراق باشتر بێت و دەستوور بنووسرێت و شەراكەت و تەوافوق بچەسپێت. بەڵام لە كردەدا كار بە دەستوور نەكرا و حكوومەتی عێراق خۆی لە پابەندبوونەكان شاردەوە و شەراكەتی پێشێل كرد و قووتی خەڵكی كوردستانیشی بڕی.

شەڕ و كارەسات و ناسەقامگیری و توندڕۆیی و بێ بەشبوون دەرئەنجامی ئەو ڕێككەوتنە بوو كە بە زۆر پێكهاتەكانی لە ناوچەكە و بە تایبەت لە عێراقدا پێكەوە لكاند. لەوەتای ئەو پێكەوەلكاندنە بەزۆرە ڕووی داوە گەلانی كوردستان و عێراق و ناوچەكە ئاشتی و سەقامگیرییان بەخۆیەوە نەدیوە.

ئێستا بە عەمەلی عێراق دابەش كراوە و، تاییفەگەری هێڵەكانی ئەو دابەشبوونە پێك دەهێنێ. لە عێراق و سووریا و زۆر وڵاتی تر داعش سنوورەكانی تێكداوە و سنووری نوێی دروست كردووە. لەم دۆخەی ئێستای عێراقیشدا گەلی كوردستان بە هیچ شێوەیەك بەرپرسیار نییە. بەرپرسیارێتیی ئەو دۆخە دەكەوێتە ئەستۆی ئەوانەی سەد ساڵ بەر لە ئێستا ناوچەكەیان دابەش كرد و هەروەها سیاسەتی هەڵەی دەستەڵادارانی ناوچەكە و بەغدا كە ویستیان بە زۆری چەك و سەركوتكاری سەقامگیری دروست بكەن و لەوەدا سەرنەكەوتن.

دوای سەد ساڵ دابەشبوون و ڕەنج و نەهامەتی، گەلی كوردستان هەموو ڕێگەیەكی بۆ پاراستنی یەكپارچەیی عێراق و دەوڵەت بە مانای حەقیقی تاقی كردووەتەوە، بەڵام سوودی نەبووە. مەمنون دەبم لەم دۆخەدا یەكێك بێت و پێمان بڵێت گەلی كوردستان چیتر بكات یان چیتری كردبا بۆ ئەوەی عێراق بە یەكگرتوویی بمێنێتەوە؟ لەپێناو ڕێگەگرتن لە شەڕ و ناسەقامگیری و كارەساتی تر پێویستە پێداچوونەوە بە ڕێككەوتنی سایكس پیكۆ بكرێت، چونكە چیتر دانیشتوانی عێراق بەرگەی شەڕ و ناكۆكی و توندڕۆیی ناگرن. ناكرێ پێداگری لەسەر دووبارەبوونەوەی سەد ساڵ هەڵە و كارەسات بكرێت و پێویستە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و وڵاتانی هەرێمایەتی لەوە بگەن، كە بۆ كۆتاییهێنان بە نەهامەتییەكانی عێراق دەبێ بگەڕێینەوە بۆ سرووشت و ئیرادە و ویستی دانیشتوانی ناوچەكانی عێراق و، لەسەر ئەو بنەمایانە بڕیار لە شێوازی ژیان و ئاییندەی سیاسییان بدرێت. لەبارەی چارەنووسی گەلی كورد لە پارچەكانی تریش، ئەوە هەر پارچەیەك تایبەتمەندی و بارودۆخی تایبەت بە خۆی هەیە و پێویستە دۆزی كورد لە پارچەكانی تردا بە ئاشتی و دیالۆگ و بەپێی تایبەتمەندییەكانی هەر پارچەیەك چارەسەر بكرێت.

دەبێ ددان بەو واقعەدا بنێن كە ئێستا لە ئارادایە، چەمكی هاووڵاتیبوون دروست نەبوو و ئێستایش سنوور و سەروەری مانای نەماوە و سایكس پیكۆ كۆتایی هاتووە. بۆیە وەك بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی پێویستە وڵاتان و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، لە جیاتی پێداگری لەسەر بەردەوامبوونی ئازارەكانی خەڵكی عێراق، بێن و بیر لە چارەسەری واقعیانە و حەقیقیی عێراق و ناوچەكە بكەنەوە. ئەگینا شەڕ و توندڕۆیی و كارەسات هەر بەردەوام دەبێت و ئاشتی و ئاساییشی نێودەوڵەتیش دەكەوێتە مەترسییەوە.

لەم بارودۆخە سەختەی ئێستادا هەلێكی مێژووییش لەبەردەم هەموو لایەكە بۆ ئەوەی ڕێگە لە كارەسات و نەهامەتییەكان بگیرێت و ئەزموونی ڕابردوو دووبارە نەبێتەوە. لە سەد ساڵەی ڕێككەوتنی سایكس پیكۆدا داوا دەكەم، گفتوگۆیەكی جیددی لەنێوان هەرێم و بەغدا دەست پێبكات بۆ گەییشتن بە چارەسەرێكی تازە و ئەگەر شەراكەت سەركەوتوو نەبوو با برا و دراوسێی باش بین.

 

ئەگەر لایەنە سیاسییەكانیش بە بیانووی جیاواز بیانەوێ لەو هەلە مێژووییەدا لە بەرپرسیارێتی ڕابكەن، ئەوا گەل بڕیاری خۆی دەدات و بڕیاری گەلیش لە هەموو بڕیارێك بەهێزتر و شەرعیترە و، بە دڵنیاییشەوە گەل بڕیاری خۆی دەدات. 

16
ئایار

 (مه‌حموود محه‌ممه‌د) ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگه‌یاند، پارتی پێیوایه‌، ده‌بێ هەوڵ بدرێت جۆرێك لە پێكهاتن لە نێوان لایەنە سیاسییەكانی كوردستان پێك بێت.. ده‌یشڵێت، ئەگه‌ر رێككەوتنەكەی یه‌كێتی و گۆڕان بۆ چاره‌ی كێشه‌ی نێوانیان بێ، كارێكی باشە و هەقی خۆیانە، بەڵام ئەگەر بەم رێككەوتنە بیانەوێت بە شێوەیەك لە شێوەكان بیكەنە نەخشەڕێگەیەك و بۆ چۆنیەتیی چارەسەركردنی كێشەكانی هەرێم بەكاری بهێنن، ئەمە هیچ ئاكامێكی نابێت و سەركەوتووش نابن.


ده‌قی دیمانه‌ی (مه‌حموود محه‌ممه‌د) ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان و به‌رپرسی ده‌زگای ڕۆشنبیری و راگه‌یاندنی پارتی كه‌ گۆڤاری گوڵان له‌گه‌لیدا سازی داوه‌:

لە ناو پرۆسەی سیاسیی ئێستای كوردستاندا جۆرێك لە چەقبەستوویی رێژەیی دروست بووە، هەر بۆیە كێشەكانیش تا رادەیەك بێ چارەسەر ماونەتەوە، هۆكاری سەرەكیی ئەم چەقبەستووییە لە روانگەی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستانەوە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو پێداگرتنەی بزووتنەوەی گۆڕان كە لە خاڵێكدا چەقیوە و ناتوانێت هەنگاوی دیكە بە ئاراستەی چارەسەركردنی كێشەكان هەڵبگرێت، بۆ ئەم بارودۆخەش ناكرێت چیتر بەرامبەر كاراكردنەوەی پەرلەمان و ئامادەباشی بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم، هەموو لایەنە سیاسییەكان دەستەوەستان دابنیشن و چاوەڕێی هەڵویستە چەقبەستووەكەی گۆڕان بن، بارودۆخەكە وادەخوازێت پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتمانی و لایەنەكانی دیكەی كوردستان، لە چوار چێوەی بۆچوونێكی هاوبەشدا هەنگاو بۆ كاراكردنەوەی پەرلەمان هەڵبگرن و كۆتایی بەم چەقبەستووییە بهێنن. بۆ قسەكردن لەسەر بارودۆخی سیاسیی كوردستان و چۆنیەتی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەو دۆخە ئاڵۆز و پاشاگەردانییەی پرۆسەی سیاسی لە بەغدا و چۆنیەتی بەشداریكردنی كورد لە پرۆسەی ئازادكردنی موسڵ و هەوڵەكان بۆ ئەنجامدانی ریفراندۆم، ئەم دیمانە تایبەتەمان لەگەڵ مەحمود محەمەد ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان ئەنجامدا و بەمجۆرە روانگەی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستانی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان خستەڕوو.

* بارودۆخی سیاسی و ناوخۆی كوردستان هەتا ئێستاش جۆرێك لە پەرتەوازەیی و چەقبەستوویی بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی پێوە دیارە، ئایا ئێوە وەك پارتی دیموكراتی كوردستان چۆن سەیری كێشە ناوخۆییەكانی هەرێمی كوردستان دەكەن؟
- بێگومان بارودۆخی سیاسیی كوردستان ناتەباییەكی بەرچاوی پێوە دیارە، ئەمەش كاریگەری دەبێت لەسەر ئەو ئاراستانەی كە دەمانەوێت بۆ بابەتە گرینگەكانی نەتەوەیی و نیشتمانی دروستیان بكەین، هەربۆیە ئەم قۆناخەی ئێستا پێویستی بە خوێندنەوەیەكی جیاواز لە قۆناخەكانی پێشووتر هەیە. بارودۆخی ناوخۆی كوردستان بێجگە لەو ناتەباییە ناوخۆییەی كە بوونی هەیە، كاریگەریشە بە كەشوهەوای پرۆسەی سیاسی لە هەموو ناوچەكەش، هەربۆیە هەندێك جار لەسەر بنەمای كەشوهەوای سیاسیی ناوچەكە و دروستبوونی گۆڕانكاری لە هاوسەنگیی هێزدا، ناتەباییەكان لە ناو كوردستانیشدا بەردەوامی دەبێت و كاریگەری لەسەر پرۆسەی سیاسیی كوردستانیش دەبێت. بۆیە وەك پارتی دیموكراتی كوردستان زۆر لە خەمی ئەوەداین كە هەموو پێكەوە هەوڵبدەین، ئەم بارودۆخەی ئێستای كوردستان لەبەرچاوبگرین و هەوڵەكانمان یەكبخەین بۆ ئەوەی هەموو پێكەوە لەسەر ئەوە كاربكەین كە كوردستان پێویستی بە چ جۆرە رێكخستنەوەیەك هەیە، ئەم رێكخستنەوەیەش دەبێت لە بەرژەوەندیی چۆنیەتی ئاراستەكردنی مەرام و خواستە گشتییەكان بێت، بۆ ئەم قۆناخەی ئێستا كە كوردستان پێیدا تێدەپەڕێت.

* مەبەستتان لە رێكخستنەوەی نێوماڵی كورد ئەوەیە دووبارە كۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەكان دەست پێبكاتەوە، یان داوای میكانیزمێكی تازە دەكەن؟
- تێڕوانینی پارتی بۆ رێكخستنەوەی نیوماڵی كورد بەو جۆرەیە كە دەبێت ئەو ژینگە سیاسییەی ئێستای كوردستان گۆڕانكاری بەسەردا بێت و هەوڵ بدرێت جۆرێك لە پێكهاتن لە نێوان لایەنە سیاسییەكانی كوردستان پێك بێت، لەم بارودۆخەی ئێستا لەگەڵ ئەوەی كۆبوونەوە لەگەڵ لایەنەكان هەیە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا دەكرێت بە چەقبەستوو هەژماری بكەین، بۆیە دەبێت ئەم حاڵەتە چارەسەر بكرێت و هەر حزبێك لە جێگەی خۆیەوە هەنگاوی خۆی هەڵبگرێت، لەم قۆناخەدا دەكرێت، هەندێك لەو كێشانەی ئێستا كە كێشەی تایبەتی نێوان حزبە سیاسییەكانن وەلا بنرێن و لەسەر پرسە نیشتمانی و نەتەوەییەكان یەكڕیز و یەكهەڵوێست بین.

* ئەگەر راشكاوانە لەسەر ئەم پرسە قسە بكەین، ئەو حاڵەتە چەقبەستووەی هەیە، بەتایبەتی لە نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و بزووتنەوەی گۆڕاندایە، ئایا دەكرێت هەر دوولاتان گۆڕانكاری لە بۆچوونی خۆتان بكەن؟
- پرۆسەی سیاسیی كوردستان پرسێك نییە تەنیا پێوەندی بە پارتی و گۆڕانەوە هەبێت، بەڵكو پرۆسەی سیاسیی كوردستان بەپلەی یەكەم بریتییە لە پێوەندی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتمانی كوردستان و ئینجا كۆمەڵێك حزبی دیكە، چ ئەوانەی لە پەرلەمان بەشدارن، چ ئەوانەی لە دەرەوەی پەرلەمانن و لەم وڵاتە بوونیان هەیە، هەربۆیە ناكرێت پرۆسەی سیاسی كوردستان بگاتە بنبەست، ئەمە چییە، گۆڕان بە هەندێك شت رازی نییە، نابێت لایەنە سیاسییەكانیش ئەم چاوەڕوانییەیان هەبێت، بەوەی دەبێت هەموو لایەنەكان بە هەموو شتێك رازی بن، لەناو پرۆسەی سیاسیدا ئەگەر رێژەیەكی بەرز لە لایەنە سیاسییەكان لەسەر بەرنامەیەك رازی بن، ئەوا ئەم رازیبوونە دەبێتە بەرنامەی وڵات و دەكرێت ئەم حاڵەتەی دروستبووە وردە وردە چارەسەر بكرێت.

ئێمەش وەك پارتی رێككەوتنمان لەگەڵ یەكێتیدا هەیە
* وەك باستان كرد پرۆسەی سیاسی بە پلەی یەكەم واتە پێوەندیی پارتی و یەكێتی، بەڵام ئێستا یەكێتی وا خەریكە لەگەڵ بزووتنەوەی گۆڕان رێككەوتن دەكات، ئایا پارتی دیموكراتی كوردستان چۆن سەیری ئەم رێككەوتنە دەكات؟
- لەبەرئەوەی هەتا ئێستا بە فەرمی دەقی رێككەوتنی نێوان گۆڕان و یەكێتی لەبەردەستمان نییە، بۆیە ناكرێت قسەی لەبارەوە بكەین، ئەمە دەهێڵینەوە تا ئەو كاتەی رێككەوتنەكە بە فەرمی رادەگەیەنن، ئەوكات هەڵوێستی خۆمانی لەسەر دەردەبڕین، لەگەڵ ئەوەشدا ئەگەر ئەم رێككەوتنەی نێوانیان بۆ ئەوە بێت كێشەی نێوانیان وەك یەكێتی و گۆڕانی پێ چارەسەر بكەن، ئەمە كارێكی باشە و هەقی خۆیانە بۆ ئەوەی ئاشتییەكی دوولایەنە لە نێوانیاندا هەبێت، بەڵام ئەگەر بەم رێككەوتنە بیانەوێت بە شێوەیەك لە شێوەكان بیكەنە نەخشەڕێگەیەك و بۆ چۆنیەتی چارەسەركردنی كێشەكانی هەرێم بەكاری بهێنن، ئەمە هیچ ئاكامێكی نابێت و سەركەوتووش نابن.

* ئایا لەمبارەوە لەگەڵ یەكێتیی نیشتمانی قسەتان كردووە، كە چی لە رێككەوتنی نێوان پارتی و یەكێتی و چی لە رێككەوتنی نێوان گۆڕان و یەكێتی دەوێت؟
- ئێمە یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانمان سەرپشك نەكردووە بەوەی ئاخۆ چی لە ئێمە دەوێت، یان چی لە بزووتنەوەی گۆڕان دەوێت. بۆیە ئەمە رێككەوتنی دوولایەنەیە، ئەوجا چ لەگەڵ گۆڕان رێككەوتن بكەن، یان لەگەڵ هەر لایەنێكی دیكە، ئێمەش وەك پارتی رێككەوتنمان لەگەڵ یەكێتی هەیە، بەڵام لێرەوە پرسەكە ئەوەیە ئایا ئەو لێكتێگەیشتنەی نێوان یەكێتی و گۆڕان چەند هەماهەنگ دەبێت لەگەڵ لێكتێگەیشتنی نێوان ئێمە و یەكێتی، ئەمە گرینگە و كاریگەری دەبێت لەسەر رێككەوتنی نێوان ئێمە و یەكێتی، دەبێت یەكێتی ئەمە لەبەر چاو بگرێت، لەلایەكی دیكەوە یەكێتی نیشتمانی كوردستان وەك هێزێك لەناو هێزە سیاسییەكانی كوردستان كاریگەری خۆی هەیە، بەتایبەتی لە دەڤەری سلێمانی، ئەمەش وادەكات یەكێتی خەمی سەرەكی لەسەر ئەو ناوچەیە چڕبكاتەوە و باشتر ئیش بكات بۆ ئەوەی كێشەكان لەوێ كەم بكرێنەوە، بەڵام سەبارەت بە كۆی پرۆسەی سیاسیی كوردستان، بێگومان دەبێت خوێندنەوەیەكی دروست بۆ هەموو هێزە سیاسییەكانی كوردستان بكرێت.

* ئایا لەو ماوەیەی دەنگۆی ئیمزاكردنی رێككەوتنی یەكێتی و گۆڕان هەیە، ئێوە وەك پارتی كۆبوونەوەتان لەگەڵ یەكێتی نەكردووە؟
- ماوەیەكە كۆبوونەوەی هاوبەشی پارتی و یەكێتی ئەنجام نەدراوە، ئێمە چاوەڕێی ئەوان بووین كە ئامادەباشیی كۆبوونەوەیان هەبێت، كە تائێستا وادەی كۆبوونەوە دیاری نەكراوە، بەڵام لە كۆبوونەوەكانی پێشتر لە گەڵیاندا لەسەر پێوەندی نێوان پارتی و یەكێتی گفتوگۆی زۆر كراوە و هەردوولاشمان كۆمەڵێك وەرەقەی لێكتێگەیشتنمان لەگەڵ یەكدی ئاڵوگۆڕ كردووە، بۆیە روانگەی ئێمە لای ئەوان زۆر روون و ئاشكرایە و بۆ چۆنیەتی چارەسەركردنی بارودۆخی سیاسیی ئێستا و ئەو كێشانەی لە كوردستاندا بوونیان هەیە، بۆیە مەزندەی ئێمە بەوجۆرەیە، یەكێتی لە رێككەوتنی لەگەڵ گۆڕان رەچاوی ئەو تێگەیشتنە بكەن كە لەگەڵ ئێمە هەیانە.

نه‌گه‌ڕانه‌وه‌ و گه‌ڕانه‌وه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا هیچ پێوه‌ندی به‌ پارتییه‌وه‌ نییه‌
* دیارە ئەم پرسە لە دوای گەڕانەوەی نەوشیروان مستەفا زیاتر گەرم بووە، بەڵام سەركردایەتی پارتی تا ئێستا لەو بوارەدا بێدەنگ بووە، ئایا هۆكاری ئەم بێدەنگییەتان چییە؟
- مەسەلەی گەڕانەوەی، یان بوونی لە دەرەوە، ئەوە هیچ پێوەندییەكی بە پارتی دیموكراتی كوردستانەوە نییە، هەر بۆیە هیچ هەڵوێستێكیشمان لەبارەوەیە نییە.

* مەبەست ئەوەیە دوای گەڕانەوەی نەوشیروان مستەفا مەزندەی ئەوە ناكرێت پارتی و گۆڕان پێكەوە كۆ ببنەوە؟
- لە سیاسەتدا هیچ شتێك مەحاڵ نییە، بەڵام لە روانگەی ئێمەوە ئەم پرسە پێویستی بە زەمینەسازی ئەوە هەیە كە گۆڕان بە سیاسەتی خۆیدا بچێتەوە، هەروەها دەبێت گۆڕان ددان بەو هەڵانەدا بنێت كە كردوویەتی و لە ئاكامی ئەو هەڵانەی گۆڕان كۆمەڵێك كێشەی ناوخۆیی دروست بوون، پێشتر ئێمە وەك پارتی دەستپێشخەریمان كرد و سەردانمان كردن و لەگەڵیان كۆبووینەوە، بەڵام ئەوان هیچ وەڵامدانەوەیەكیان نەبوو، بۆیە ئێمە هێچ هەنگاوێكی دیكە هەڵناگرین هەتا ئەوان بە سیاسەتی خۆیاندا نەچنەوە، مەزندەش ناكەم ئەوان ئەو ئامادەباشییەیان هەبێت بۆ ئەوەی بەخۆدابچنەوە.

* كەواتە با پرسیارەكە بەشێوەیەكی دیكە بكەین، نەخشەڕێگەی ئێوە بۆ كاراكردنەوەی پەرلەمان چۆنە؟
- بۆچوونی ئێمە بەو جۆرەیە كە بزووتنەوەی گۆڕان لە بەشداریكردنی لە حوكمڕانیدا بە شێوەیەكی گشتی سەركەوتوو نەبووە، بەتایبەتیش لە سەرۆكایەتیكردنی پەرلەمانی كوردستاندا، لەبەر ئەوەی سەرۆكایەتی پەرلەمان و خودی پەرلەمانیان كردە بەشێك لە كێشەكان، لە كاتێكدا دەبوایە سەرۆكایەتیی پەرلەمان و پەرلەمانیش بەشێك بوونایە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان، بەڵام بەداخەوە گۆڕان گوشاریان خستە پەرلەمان و سەرۆكی پەرلەمان و پەرلەمانتارانی گۆڕان و سەرۆكی پەرلەمانیش ئامادەباشی ئەوەیان تێدابوو ئەو گوشارە قه‌بووڵ بكەن، ئەمەش وایكرد كە پەرلەمان زیاتر ببێتە شوێنی قووڵكردنەوەی كێشەكان، لەبری ئەوەی كێشەكان خاوبكاتەوەو چارەسەریان بۆ بدۆزێتەوە.

* ئایا مەبەستتان ئەوەیە پارتی رازی نابێت جارێكی دیكە سەرۆكایەتی پەرلەمان بە گۆڕان بدرێتەوە؟
- ئێمە نامانەوێت پرۆسەیەك كە تەجرەبەمان كردووە و سەركەوتوو نەبووە، جارێكی دیكە دووبارەی بكەینەوە، بەتایبەتیش لەم بارودۆخە هەستیار و ناسكەی كە كوردستانی پێدا تێدەپەڕێت، لە هەمانكاتدا هیچ گۆڕانكارییەك بەدی ناكرێت لە شێوازی مامەڵەكردن و بیركردنەوەی گۆڕاندا، ئینجا چۆن جارێكی دیكە ئەم هەڵە كوشندەیە دووبارە بكەینەوە؟


یه‌كێتی ده‌زانێ تێڕوانینی پارتی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان چۆنه‌، ته‌فه‌هومی بارودۆخه‌كه‌ ده‌كات
* بەڵام ئەگەر دوای ئەم رێككەوتنەیان، یەكێتی هەمان بۆچوونی گۆڕانی هەبوو بۆ ئاساییكردنەوەی بارودۆخەكە، ئەوكات ئێوە هەڵوێستتان چۆن دەبێت؟
- پێشتر ئێمە ئەمەمان لەگەڵ برادەرانی یەكێتی باس كردووە، را و تێڕوانینی ئێمە لەسەر ئەم پرسە لای یەكێتی نیشتمانی روون و ئاشكرایە، دەزانن نەخشەڕێگەی ئێمە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و كاراكردنەوەی پەرلەمان چییە، لەسەر ئەمەش هەماهەنگیمان لەگەڵ یەكێتی و لایەنەكانی دیكەش هەبووە.

* ئایا یەكێتیی نیشتمانی بە تەواوەتی تەفەهومی ئەم پرسەی كردووە بەوەی پارتی تێڕوانینی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان چۆنە؟
- بێگومان بارودۆخەكە تەفەهوم دەكەن، زۆر بە وردی باسمان لەسەر ئەم بابەتانە كردووە، تەنانەت لە دوایین كۆبوونەوی هاوبەشی مەكتەبی سیاسی پارتی و یەكێتی كە بە سەرپەرشتی بەڕێز سەرۆك بارزانی ئەنجامدرا، بەڕێز حاكم قادر ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتی تەخویلكرا، بۆ ئەوەی بە نوێنەرایەتی پارتی و یەكێتی، رای كۆبوونەوەكە ببات بۆ گۆڕان و پێیان بڵێت ئەمە رای كۆبوونەوەی هاوبەشی پارتی و یەكێتییە، دەبێت لەو مەودایە كێشەكان چارەسەر بكرێت، بەڵام نەك بەو تێڕوانینەی گۆڕان هەیانە، بەڵكو بەو تێڕوانینە هاوبەشەی لە نێوان پارتی و یەكێتی و حزبەكانی دیكەدا هەیە.

* دیارە ئێستا لەسەر ئاستی عێراقیش بارودۆخەكە تێكچووە، فراكسیۆنە كوردستانییەكان گەڕانەوە هەرێمی كوردستان، ئایا چۆن سەیری پرسی عێراق دەكەن و ئایا ئێوە وەك دوو دۆسیەی جیاواز سەیری دەكەن، یان هەردوو دۆسیەكە پێكەوە گرێدراون؟
- لای ئێمە دوو دۆسیەی جیاوازن، لەبەر ئەوەی ئێمە لە بەغدا وەك كورد تێڕوانینمان جیاوازە بۆ چۆنیەتیی حوكمڕانی لە عێراقدا، بەڵام لە كوردستان ئێمە لە ناو خۆماندا لە سەر چۆنیەتیی ئیدارەكردنی كوردستان جیاوازیمان هەیە، بۆیە ئەم دوو دۆسیەیە دەبێت لە یەكتری جیا بكرێتەوە، بۆ ئەمەش پارتی دیموكراتی كوردستان سەرۆكی فراكسیۆنی خۆی لە پەرلەمانی عێراق تەخویل كردووە كە لەگەڵ فراكسیۆنە كوردستانییەكانی دیكە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو ئاستەنگانەی هاتوونەتە پێش لە بەغدا هەموو پێكەوە رێكبكەون، هەروەها لەگەڵ هەموو لایەنەكانی دیكەش لە پێوەندیداین بۆ ئەوەی هەموو پێكەوە وەك فراكسیۆنە كوردستانییەكان یەك هەڵوێستمان هەبێت، سەبارەت بە كێشە ناوخۆییەكانی خۆشمان، ئەوەیان شێواز و میكانیزمێكی دیكەی پێویستە و لەم دۆسیەشدا بە جیا هەنگاو بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی ناوخۆی كوردستان هەڵدەگرین.

* لە چەند رۆژی رابردوودا، سەلیم جبوری سەرۆكی پەرلەمانی عێراق سەردانی سلێمانی كرد و لەگەڵ لایەنەكان بێجگە لە پارتی لە سلێمانی كۆ بووەوە، ئایا ئەمە هەوڵێك نییە بۆ پەرتكردنی ریزی فراكسیۆنە كوردستانییەكان لە بەغدا؟
- لەوانەیە لە ناو خەیاڵدانی ئەواندا ئەم نیازە بوونی هەبێت، بەڵام وەك شتێكی مەلموس هیچ بەڵگەیەك لەبەردەست نییە تا بڵێین وایە، یان وانییە، بەڵام ئەگەر باسی سەردانەكەی بكەین، من دەڵێم سەردانەكەی سەلیم جبوری بۆ سلێمانی هەڵەی گەورەی تێدا بوو، ئەو دەبوو لە پایتەختەوە دەستی پێ بكردایە كە هەموو دامەزراوە شەرعییەكان و تەواوی حزبەكانی كوردستان بارەگایان لێی هەیە، بۆیە ئاشكرایە كە دەبوو لە كوێوە دەست پێبكات.

له‌باره‌ی كێشه‌كانی هه‌ولێر و به‌غداوه‌، ئێستا شوێنێك نەماوە قسەی لەگەڵدا بكەین
* ئەی ئێستا تێڕوانینی پارتی دیموكراتی كوردستان لەسەر ئەم ئاژاوە و پاشاگەردانییەی ناو پرۆسەی سیاسیی عێراق چۆنە؟
- پێش ئەوەی ئەم رووداوانەی دوایی لە هێرشكردنە سەر پەرلەمان و سووكایەتیكردن بە پەرلەمانتاران دروست ببێت، كۆبوونەوەیەك لە نێوان پارتی و یەكێتی و لایەنە سیاسییەكانی دیكەدا كرا، لەو كۆبوونەوەیەدا بریار درا، كە شاندێكی كوردستان بچێتە بەغدا و لەگەڵ لایەنەكان و بەرپرسەكانی حكومەت بە راشكاوی قسە بكات، لەگەڵ كاربەدەستانی دەوڵەتی عێراق و تەواوی لایەنە سیاسییەكان، ئەوانەی بەشدارن لە حكومەت و هەروەها ئەوانەشی وەك فراكسیۆنەكانی ناو پەرلەمان بەشدارن، لەوێ ئەو پرسیارەیان لێ بكەن، ئایا كورد و عەرەب پێكەوە شەریكن لەم وڵاتە، یان نە؟ ئەگەر ئێمە شەریكین، ئەوا مانای شەراكەت ئەو رەفتار و شێوازە نییە كە ئێستا بەرامبەر كورد دەیكەن، بۆیە دەبێت بگەڕێنەوە بۆ شەراكەتی راستەقینە، بۆ ئەمەش دەبێت پێش هەموو شت نەخشەی شەراكەتی حكومەت و دەوڵەتی عێراق لەبەرچاو بگیرێت، تا بزانین و تێبگەین شەراكەتی ئێمە لەگەڵ ئێوە لە كوێیە و لە چیدایە. دەبێت ئەم پرسە یەكلایی بكرێتەوە، ئینجا بێنە سەر چۆنیەتیی مامەڵەكردن لەگەڵ ماددەی 140ی دەستووری عێراق، دیارە دەبوو زۆر زووتر ماددەی 140 جێبەجێ بكرایە، لەبەر ئەوەی پشتگوێخستنی جێبەجێكردنی ماددەی 140 بەردەوام كێشەی لە نێوان كوردستان و بەغدا خوڵقاندووە، هەروەك ئەوەی بەم دواییە لە خورماتوو روویدا، ئەگەر ماددەی 140 جێبەجێ بكرایە، ئەو كێشەیە رووینەدەدا، ئەوجا باسكردنی مەسەلەی بەشەبودجەی هەرێمی كوردستان لەگەڵ عێراق و چۆنیەتی دابەشكردنی داهاتەكان و دوای ئەمانە ئەوجا بێنە سەر ئەوەی چۆن و بە چ رێژەیەك بەشداری لە حكوومەتی عێراقدا بكەین، بەڵام دوای ئەو رووداوانەی روویدا و پەرلەمانی عێراق داگیر كرا، ئێستا شوێنێك نەماوە قسەی لەگەڵ بكەین، حكوومەتی عێراق خۆی حكوومەتێكی بێدەسەڵاتە و ناتوانێت خۆی بپارێزێت، لایەنە سیاسییەكانیش بە شیعە و سوننەوە هەموویان توندڕۆ و میانڕۆ و لێك جیاوازن، بۆیە جارێ ناردنی ئەم شاندە راگیراوە، بەڵام هەموو لایەنە كوردستانییەكان لەسەر ئەم پرسە كۆك و یەكدەنگین.

* پرسێكی دیكەی گرینگ، پرسی ئازادكردنەوەی مووسڵە لە دەستی داعش، بەڵام مەترسی دوای داعش دێتەئاراوە سەبارەت بە چۆنیەتی ئیدارەكردنی ئەو شارە، ئایا تێڕوانینی ئێوە بۆ پرۆسەی ئازادكردنی موسڵ و دوای ئازادكردنەوەكە چییە؟
- دیارە مەسەلەی مووسڵ چەند رەهەندێكی هەیە، رەهەندی یەكەمی مەسەلەی ئازادكردنەوەیەتی لە دەستی داعش، رەهەندەكەی دیكەی ئەوەیە دوای ئازادكردنەوەی موسڵ چۆن ئیدارەی پارێزگای نەینەوا دەكرێت. سەبارەت بە رەهەندی یەكەمیان كە پرۆسەی ئازادكردنەوەی موسڵە، ئەم لایەنە پلانی سەربازی تێدەكەوێت، بەوەی كورد لە كوێوە بەشداری دەكات و چۆن بەشداری دەكات، ئەمەیان پێویستی بە رێككەوتنی سەربازی هەیە، لەم لایەنەوە سەبارەت بە گرینگیی مووسڵ بۆ هەرێمی كوردستان، دیارە بوونی داعش لە ناو مووسڵ كاریگەری راستەوخۆی لەسەر هەرێمی كوردستان هەیە، بەتایبەتیش لە هەر سێ پارێزگای دهۆك و هەولێر و كەركووك، بۆیە بۆ هەرێمی كوردستانیش گرینگە داعش لە موسڵ نەمێنێ، لەبەر ئەوەی ئێمە بەسەدان هەزار پێشمەرگەمان لەبەرەكانی شەڕی دژی داعشە و رۆژانە لە هێڵێ پێشەوە شەهید دەدەین، بەڵام دەبێت ئەوەش بزانین ئازادكردنەوەی مووسڵ ئاسان نیە، مووسڵ شارێكی گەورەیە و مۆزایكی جیاوازی تێدایە، ناو شارەكە بەشی زۆری عەرەبە لەناو عەرەبەكاندا دابەشبوونی سیاسی هەیە جگە لەوەی سوننە و شیعە لەناو ئەو پارێزگایە بوونی هەیە. هەروەها ریژەیەكی بەرچاوی ناو شارەكە كوردە، لەرووی ئایینەوە بەشێكی كوردی مووسڵ ئێزدین، پێكهاتەكانی دیكەش وەك كلدان سریان ئاشووری و توركمان بوونیان هەیە، بۆیە لە قۆناخی یەكەمدا كە پرۆسەیەكی سەربازییە پرسیار ئەوە دەبێت كێ بەشداری لە پرۆسەكە دەكات و چۆن ئازادی دەكەنەوە؟ ئەمەیان زۆر ترسناكە لەبەر ئەوەی ئەگەر حەشدی شەعبی بەشداری بكات، حەشدی وەتەنی قه‌بووڵی ناكات، رەهەندی دووەمی كە سیاسییە، ئەوەیە چۆن ئەم پارێزگا ئاڵۆزە ئیدارە دەكرێت و كێن ئەوانەی بەشداری لە ئیدارەدانی ئەم پارێزگایە دەكەن؟ ئەمانە ئەو پرسانەن دەبێت لە ئێستاوە لەسەری رێكبكەوین.

* بە تێڕوانینی ئێوە دەبێت دوای ئازادكردنەوەی مووسڵ، چۆن پارێزگای نەینەوا ئیدارە بكرێت؟
- بە تێڕوانینی ئێمە پارێزگای نەینەوا پێویستی بە رێكخستنەوەیەكی ورد هەیە، گرینگە پێكهاتە جیاوازەكانی مووسڵ لەبەرچاو بگیرێن و بەپێی بۆچوونی ئەو پێكهاتە جیاوازانە نەینەوا رێكبخرێتەوە، پێكهاتە سەرەكییەكانیش بریتین لە عەرەب و كورد و كلدۆسریان ئاشووری، دیارە هەریەك لەم پێكهاتانەش تمووحی جیاوازییان هەیە، دیارە تموحی بەشێكی زۆری عەرەبەكانی نەینەوا ئەوەیە نەك هەر دەیانەوێت تەواوی پارێزگای نەینەوا خۆیان بەڕێوەی بەرن، بەڵكو ئەگەر بۆیان بچێتەسەر داوای گەڕانەوەی دهۆك و ئاكرێ-یش دەكەن بۆ سەر پارێزگای نەینەوا، بێگومان ئەمەیان بۆ ناچێتەسەر، لەبەرامبەردا داوای كورد ئەوەیە كە ئەو ناوچانەی كە زۆرینەیان عەرەبن، با عەرەب بەڕێوەی ببات، بە هەمان شێوە ئەو ناوچانەی زۆرینەی كوردن، با كورد بەڕێوەی ببات، ئەو ناوچانەشی زۆرینەیان كلد سریان ئاشوورین، با ئەوان خۆیان بەڕێوەی بەرن. دیارە ئەم تێڕوانینەی ئێمە هەم بۆ ئەوەیە ئاسایش و سەقامگیری بۆ پارێزگاكە بگەڕێتەوە، هەمیش باشتر بەڕێوە دەبرێت و زەمینەیەكی باشیش دەڕەخسێنێت بۆ دووبارە بونیادنانەوەی ئەو ناوچانەی بە هۆی شەڕی داعشەوە كاول بوون. دیارە ئەگەر سەقامگیری و ئاسایش بۆ مووسڵ و تەواوی پارێزگای نەینەوا دابین نەكرێت، ئەوا نە ئەو كاولكارییە دووبارە بونیاد دەنرێتەوە، نە زەمینەیەكیش دروست دەبێت بۆ ئەوەی وەبەرهێنانی تێدا بكرێت.

* ئەگەر باسی شنگال بكەین، دیارە پێشتر لە نێوان شنگال و هەرێمی كوردستان دابڕانێكی جوگرافی هەبوو، بەڵام دوای ئازادكردنەوەی لەسەر دەستی پێشمەرگە، ئەو دابڕانە جوگرافییە نەماوە، ئایا دوای ئازادكردنەوەی موسڵ، دەشێت شنگال بگەڕێتەوە سەر پارێزگای نەینەوا و ئایا ئەوە دووبارە شنگالییەكان و ئێزیدییەكان رووبەڕووی مەترسی ناكاتەوە؟
- ئەوەی روویدا كارەساتێكی تاڵ بوو بۆ هەموو كورد، بەڵام لەوە تاڵتر ئەو كارەساتە بوو بە سەر خوشك و برا ئێزیدیەكانمان هات، بۆیە بە تەئكید دەبێت شێوازی بەڕێوەبردنی شنگال و دەوربەری هەتا زوممار و شوێنەكانی دیكەش بەوجۆرە بێت، بیروبۆچوون و تێڕوانینی خەڵكی ئەو ناوچەیە لەبەر چاو بگیرێت و نابێت جارێكی دیكە بكەنەوە بەر هەڕەشە و مەترسی، ئێمە لەگەڵ ئەوە نین بێجگە لە خۆیان خەڵكی دیكە ئیدارەی ئەو ناوچانە بكات، سەبارەت بە دابڕانی جوگرافیی شنگالیش لە هەرێمی كوردستان، بێگومان ئەو دابڕانە بەرەنجامی سیاسەتی بەعەرەبكردنی ئەو ناوچانەیە، بەڵام ئێستا عەرەبەكانی ئەو ناوچەیەش بە هاوشێوەی بەشێكی زۆری عەرەبەكانی كەركووك لەگەڵ ئەوەدان ببنەوە بە بەشێك لەگەڵ هەرێمی كوردستان.

* ئەم پرسیارەمان تایبەت دەكەین بە پرسی سەربەخۆیی و ریفراندۆم، دیارە لەم ماوەیەدا هەست دەكرێت پارتی دیموكراتی كوردستان هەڵمەتێكی بۆ زەمینەسازی بە مەبەستی ئەنجامدانی ریفراندۆم دەست پێكردووە، ئایا ئەم هەڵمەتە بەرەنجامی كۆبوونەوەكانی مەكتەبی سیاسی و ئەنجومەنی سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستانە؟
- لە پرسیارەكانی پێشتردا، ئاماژەم بەوە كرد، پێش رووداوەكانی ئەم دواییەی بەغدا، بڕیار بوو شاندێكی كوردستان بچێتە بەغدا، یەكێك لەو پرسانەی كە بڕیار بوو ئەم شاندە لەگەڵ بەغدا باسی بكات، پرسی ئەنجامدانی ریفراندۆم بوو، بۆیە لێمان دەپرسن، ئەگەر ئێوە ناتوانن شەراكەتی كورد قبووڵ بكەن، باشترین رێگە ئەوەیە دوو دراوسێی باش بین، لەبەر ئەوەی زۆر لە مێژە و لەكاتی هاتنی لایەنەكانی شیعە بۆ لای سەرۆك بارزانی لە چەند ساڵی رابردوو، سەرۆك بارزانی راشكاوانە پێی گوتن: یان دەبێت شەریكی راستەقینە بین، یان دەبێت جیاببینەوە، یان دەبێت شەڕبكەین، لەم سێ بژارەیە زیاتر شتێكمان لەبەردەست نییە. لایەنی شیعە ئەوكات گوتیان مەسەلەی شەڕ نابێت بیری لێبكرێتەوە، بۆیە لە ئێستادا ئەگەر نەتوانین شەریك بین، دەبێت جیاببینەوە، بۆیە یەكەمین وڵات لەسەر ئەم پرسە قسەی لەسەر دەكەین عێراقە، ئەگەر عێراق رازی بێت، لەوانەیە هەر ریفراندۆمیش پێویست نەبێت. بۆیە مەسەلەی ریفراندۆم جددییە و هەموو هەوڵێك خراوەتە گەڕ بۆ ئەوەی ئەو پرۆسەیە ئەنجام بدرێت.

له‌گه‌ڵ یه‌كێتیدا كۆكین كه‌، له‌سه‌رده‌می ئیدارەی ئۆبامادا ریفراندۆمە بكەین
* بۆچوونێك هەیە دەڵێن، پارتی دیموكراتی كوردستان نایەوێت لە ماوەی ئیدارەی ئۆباما ئەم ریفراندۆمە ئەنجام بدرێت و چاوەڕێی سەرۆكی داهاتووی ئەمریكا دەكات، ئایا تاچەند ئەم بۆچوونە راستە؟
- بە پێچەوانەوە ئێمە پێمان باشە هەر لەم ماوەیەدا كە ئێدارەی ئۆباما لە دەسەڵاتدایە، ئەم ریفراندۆمە ئەنجام بدەین، یەكێك لەو خاڵانەی ئێمەش و یەكێتی جەختی لەسەر دەكەینەوە، ئەوەیە هەتا ئیدارەی ئۆباما لە دەسەڵاتدایە، ئەم ریفراندۆمە بكەین.

 

* ئایا ئەو ئیمكانیەتە هەیە ئەم پرۆسەیە لەم ماوەیەدا ئەنجام بدەن؟
پرۆسەكە ئەگەر ئاستەنگی ناوخۆیی بۆ دروست نەكرێت، پرۆسەیەكی زۆر قورس نییە، ئەمە وەك پرۆسەی هەڵبژاردن نییە كە خەرجییەكی زۆر و كارمەندی زۆر بووێت، بەڵی ئەگەر ئاستەنگی بۆ دروست نەكرێت، ئیمكانیەت هەیە پرۆسەكە بە سەركەوتوویی
ئەنجام بدەین.

14
ئایار

 

يه‌كێتی مامۆستایانی كوردستان هەر لە سەرەتای دامەزرانیەوە لە(١٥/٥/١٩٦٢)  وەك رێكخراوێكى پیشەیی و مەدەنی دەستى پێكردو بە خەبات و قوربانیدانێكى زۆرەوە بەردەوام بووەو تا گەیشتۆتە ئەمڕۆ بەمەش توانیویەتى دەسكەوتێكى زۆر بەدی بێنێ، كە بەراستى مایەى شانازییە بۆ گەلەكەمان بە گشتى و توێژى مامۆستایان بە تایبەتى.
    یەكێتى مامۆستایانى كوردستان شانبەشانى بزووتنەوەى رزگاریخوازى گەلەكەمان لە قۆناغە جیاجیاكاندا بەشداریەكى دیاروبەرچاوى لە خەباتى سیاسی و چەكداریشدا كردووە، لەو پێناوەشدا وەك رێكخراوێكى پیشەیی كارى كردووەو هەوڵى زۆرى داوە لەپێناو سەركەوتن و بەدیهێنانى ئامانجە پیشەییەكانى لە بوارى پەروەدەوفێركردن لە چوارچیوەى مافە سیاسی و فەرهەنگی وكوولتورییەكان دا.

  مامۆستایانى دڵسۆزوماندوونەناس
   ئاشكرایە گەلەكەمان ئەمڕۆ لەبەردەم كۆمەڵە كێشەوبەربەستێكدایە لەوانە رووبەڕووبوونەوەى شەڕی داسەپاوى تیرۆریستانى داعش و قەیرانى دارایى، ئینجا بە قۆناغێكى هەستیاروچارەنووسسازیشدا رەت دەبێ كە دواڕۆژی گەل و نەتەوەكەمانى پێوەبەندە، بۆیە ئێوەش وەك توێژێكى كاریگەر كاروئەركێكى گرنگتان لەئەستۆدایە رووى پەروەردەو پێگەیاندنێكى راست و دروستى نەوەكانمان و سەرخستنى پەیامى زانست و بەرەو پێشبردنى بوارى مەعریفى و سیستەمى پەروەردەیی و گەشەپێدانى هزروهۆشی كوردپەروەرى و نەتەوایەتی و نیشتمانیەروەریی بۆ بونیاتنانى ئەو ئایندە رۆشنە بۆ كۆمەڵگەو گەلەكەمان.پیرۆزه‌ لێتان

كاكه‌مین نه‌جار

سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی سه‌ركردایه‌تی هه‌ولێری پارتی دیموكراتی كوردستان

 

14/5/2016

14
ئایار

دەقی پەیامی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان:

      بەڕێزان سكرتێرى یەكێتى مامۆستایانى كوردستان و ئەندامانى مەكتەبى سكرتاریەت لە یەكێتى مامۆستایانى كوردستان
     بەبۆنەى(٥٤)هەمین ساڵیادى دامەزراندنى یەكێتیە تێكۆشەرەكەتان، یەكێتى مامۆستایانى كوردستان گەرمترین پیرۆزبایی لە ئێوەوسەرجەم مامۆستایانى كوردستان دەكەین، ئەو كاروانە پڕ بەخشش و بەرهەمەتان مایەى رێزو پێزانینە، كە بێ سرەوتن هەمیشە بەرپرسانە لە هەوڵ وكۆشش دابووە بۆ خزمەتكردنى توێژى مامۆستایان و پشتیوانیكردنى دۆزى رەواى گەلەكەمان بۆ بەدیهێنانى ئامانجەكانى.

   گومانى تێدانیە یەكێتى مامۆستایان بەو مێژووە شكۆدارەى هەر لە سەرەتای دامەزرانیەوە لە(١٥/٥/١٩٦٢)  وەك رێكخراوێكى پیشەیی و مەدەنی دەستى پێكردو بە خەبات و قوربانیدانێكى زۆرەوە بەردەوام بووەو تا گەیشتۆتە ئەمڕۆ بەمەش توانیویەتى دەسكەوتێكى زۆر بەدی بێنێ، كە بەراستى مایەى شانازییە بۆ گەلەكەمان بە گشتى و توێژى مامۆستایان بە تایبەتى.
    یەكێتى مامۆستایانى كوردستان شانبەشانى بزووتنەوەى رزگاریخوازى گەلەكەمان لە قۆناغە جیاجیاكاندا بەشداریەكى دیاروبەرچاوى لە خەباتى سیاسی و چەكداریشدا كردووە، لەو پێناوەشدا وەك رێكخراوێكى پیشەیی كارى كردووەو هەوڵى زۆرى داوە لەپێناو سەركەوتن و بەدیهێنانى ئامانجە پیشەییەكانى لە بوارى پەروەدەوفێركردن لە چوارچیوەى مافە سیاسی و فەرهەنگی وكوولتورییەكان دا.

  مامۆستایانى دڵسۆزوماندوونەناس
   ئاشكرایە گەلەكەمان ئەمڕۆ لەبەردەم كۆمەڵە كێشەوبەربەستێكدایە لەوانە رووبەڕووبوونەوەى شەڕی داسەپاوى تیرۆریستانى داعش و قەیرانى دارایى، ئینجا بە قۆناغێكى هەستیاروچارەنووسسازیشدا رەت دەبێ كە دواڕۆژی گەل و نەتەوەكەمانى پێوەبەندە، بۆیە ئێوەش وەك توێژێكى كاریگەر كاروئەركێكى گرنگتان لەئەستۆدایە رووى پەروەردەو پێگەیاندنێكى راست و دروستى نەوەكانمان و سەرخستنى پەیامى زانست و بەرەو پێشبردنى بوارى مەعریفى و سیستەمى پەروەردەیی و گەشەپێدانى هزروهۆشی كوردپەروەرى و نەتەوایەتی و نیشتمانیەروەریی بۆ بونیاتنانى ئەو ئایندە رۆشنە بۆ كۆمەڵگەو گەلەكەمان.

   كاتێك ئێمە ئەو یادە پیرۆزە بەرز دەنرخێنین و تەواوى پشتیوانى خۆمان بۆ یەكێتیەكەتان و چارەسەركردنى گیروگرفتەكان دووپات دەكەینەوە...هیوادارین بەهەمان گیانى كوردپەروەرىو پەوەردەیی وەك چۆن درێغیتان نەكردووە، بەردەوام لە پێشكەوتندابن و داكۆكى لە مافە پیشەییەكانتان بكەن و دەسكەوتى زیاتر و مافە رەواكانتان بۆ سەرجەم مامۆستایان بەبێ جیاوازى بەدی بێنن..

   لەو بۆنەیەدا سڵاوورێز بۆ دامەزرێنەران و سەرۆك و سكرتێرە پێشەنگەكانى یەكێتی مامۆستایانى كوردستان...
     پیرۆز بێت داگیرساندنى(٥٤)مین مۆمى تەمەنی یەكێتی مامۆستایانى كوردستان..

 

مەكتەبی سیاسی پارتى دیموكراتى كوردستان
١٤/٥/٢٠١٦

13
ئایار

ئەمرۆ لە درێژەی کاروچاڵاکیەکانی بەرێز کاکەمین نەجار سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی پارێزگای هەولێری پارتیمان، سەردانی بریندارانی شەری داعش کرد لە نەخۆشخانەی ئیمێرجێرسی هەولێر، دوای هەواڵ پرسین و بەسەرکردنەوەی یەکە بە یەکەی برینداران، بەڵێنی پێدان هەرچی لە توانایدا بێت درێغیان بۆ نەکات، هەروەها پێ ی راگەیاندن ئێوە شایەنی هەموو رێز و هاوکاریەکن چونکە لە رێگای خاکی کوردستان برینداربوونە، برینداران خۆشحالی خۆیان دەربری بەم سەردانەی بەرێزیان

12
ئایار

سەرۆكی هەرێمی كوردستان، لە پەیامێكدا بە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی شەڕی هەندرێنەوە، ڕایگەیاند، شەڕی هەندرێن وەرچەرخانێك بوو لە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی كوردستان كە كاریگەریی سیاسیی لە دوای خۆی بە جێ هێشت و زەمینەی بۆ ئاگربەست ڕەخساند.

ئەمەیش دەقی پەیامەكەیە:

ئەمڕۆ یۆبیلی زێڕینی شەڕی هەندرێنە و ڕۆژێكی مێژووییە لە گیانفیدایی پێشمەرگە و خۆڕاگریی گەلەكەمان. لە 12ـی ئایاری 1966ـدا هێزی پێشمەرگە سەركەوتنێكی پڕشنگداری بەسەر هێزی پڕچەكی زەمینی و ئاسمانیی دوژمن لە حەوزی ڕەواندوز تۆمار كرد. ئەو هێزەی كە بۆ لەناوبردنی سەركردایەتیی شۆڕش پەلاماری ناوچەكەی دابوو. لە شەڕێكی دە ڕۆژەدا لە چیای هەندرێن و زۆزك و كۆڕەك و گەرووی عومەردئاغا، هێزی پێشمەرگەی كوردستان بە بەشداریی پێشمەرگەكانی حزبی شیوعی بەیەكەوە، داستانێكی قارەمانانەیان تۆمار كرد و هێزی دوژمنیان لەبەریەك هەڵوەشاند. لەم شەڕەدا لیوای چواری جەبەلی و لیوای یەك و لیوای سێی سوپای دوژمن بە تەواوەتی تێك شكێندران.

ئەم قارەمانێتییەی پێشمەرگە، پیلانی مەترسیداری دوژمنی دژ بە كوردستان شكست پێهێنا و سەركەوتنێكی مەزن و وەرچەرخانێك بوو لە خەباتی ڕزگاریخوازی گەلی كوردستان كە كاریگەریی سیاسیی لە دوای خۆی بە جێ هێڵا و زەمینەی بۆ ئاگربەست ڕەخساند.

یادی ئەم داستانە بەرز ڕادەگرین كە لاپەڕەیەكی پڕشكۆی مێژووی گەلەكەمانە. لە یادی پەنجاساڵەی داستانی هەندرێن سڵاو بۆ گیانی پاكی شەهیدانی ئەو داستانە كە خوێنی پاكیان شاخەكانی ڕەنگین كرد و هەردەم وەك ئەستێرەی گەش لە ئاسمانی خەباتی گەلی كوردستان لەپێناو ئازادیدا دەمێننەوە. سڵاو لە گیانی پاكی ئەو پێشمەرگە ئازا و خەباتگێڕانە كە بەشداری ئەو داستانە بوونە و ئێستا لەناوماندا نەماون و دەستی ئەو پێشمەرگە سەربەرزانەی داستانی هەندرێن دەگوشم كە هێشتا لە ژیاندا ماون و هەر بمێنن بۆ كورد و كوردستان. سەركەوتنەكانی ئێستای هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە بەرانبەر تیرۆریستان و ناحەزان، درێژكراوەی هەمان قارەمانێتی و بەرخودانە كە پێشمەرگە لە قۆناغە جیاجیاكانی شۆڕش و خەباتدا نواندوویەتی و دوژمن لە هەر بەرگ و ڕەنگێكدا بێت لە بەرانبەر ئازایەتیی پێشمەرگە چۆكدا دەدات.

 

مەسعوود بارزانی

سەرۆكی هەرێمی كوردستان

 

12ـی ئایاری 2016

12
ئایار

ڕۆژی (12-5-1974) له‌یلا قاسم‌و هاوڕێكانی له‌سه‌ر ده‌ستی ڕژێمی به‌عس له‌سێداره‌ دران.
له‌گه‌ڵ ئاڵۆزی بارودۆخ‌و به‌رفراوانبونی شه‌ڕی نێوان كورد‌و ڕژێمی به‌عس له‌ساڵی (1974)، دام‌و ده‌زگاكانی ڕژیمی به‌عس زۆر به‌توندی چاودێری جموجوَڵی لاوانی كوردو ڕێكخستنه‌كانیان ده‌كرد.

له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا له‌ڕۆژی (28-4-1974) له‌یلا قاسم‌و چوار له‌هاوڕێكانی (جه‌واد هه‌مه‌وه‌ندی، نه‌ریمان فواد مه‌ستی، ئازاد سلێمان، حه‌سه‌ن حه‌مه‌ ڕه‌شید) له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منیه‌كانی ڕژیمی به‌عسه‌وه‌ له‌شاری به‌غدا ده‌ستگیركران، ده‌ستبه‌جێ ڕژێمی به‌عس له‌ده‌زگاكانی ڕاگه‌یاندنی خۆیه‌وه‌ له‌یلا قاسم‌و هاوڕێكانی به‌تێكده‌ر‌و گێره‌شێوێن تۆمه‌تبار كرد.

له‌یلا قاسم كه‌ به‌سومبولی شۆڕشگێڕی ناو ده‌برێت له‌به‌رده‌م به‌ڕێوه‌به‌ری ده‌زگای هه‌واڵگری ڕژیمی به‌عسدا ڕایگه‌یاند بو، كه‌ به‌شه‌هیدكردنی ئه‌و  هه‌زاران لاوی كورد ڕق ئه‌ستور تر ده‌بن‌و درێژه‌ به‌خه‌بات ده‌ده‌ن، زۆریش خۆشحاڵ ده‌بم كه‌ گیانم فیدای كوردستان ده‌كه‌م.

ئازار‌و ئه‌شكه‌نجه‌ی ڕژێمی به‌عس له‌زیندان نه‌یتوانی له‌یلا قاسم‌و هاوڕێكانی له‌سه‌ر ڕێبازی كوردایه‌تی په‌شیمان بكاته‌وه‌.

دوای ده‌ستگیركردنی له‌یلا قاسم‌و هاوڕێكانی، له‌دادگایه‌كی نادادپه‌روه‌رانه‌ی ڕژێمی به‌عسدا بڕیاری له‌سێداره‌دانیان بۆ ده‌ركرا، دوای دوو هه‌فته‌ له‌ده‌ستگیركردنیان له‌ڕۆژی (12-5-1974) له‌یلا قاسم‌و هه‌ر چوار هاوڕێكه‌ی له‌سێداره‌ دران، گه‌یشتنه‌ كاروانی پڕ سه‌روه‌ری شه‌هیدان. 
دواتریش سه‌لام قاسم برای له‌یلا قاسم له‌شاری به‌غدا له‌لایه‌ن ڕژێمی به‌عسه‌وه‌ شه‌هید كرا.

هه‌واڵی له‌سێداره‌دانی له‌یلا قاسم‌و هاوڕێكانی بڵاوبوه‌وه‌، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری زۆری كرده‌ سه‌ر لاوان‌و ڕۆشنبیرانی كوردی ئه‌و سه‌رده‌مه‌، به‌سه‌دان گه‌نج ڕویان كرده‌ شاخ بۆ پێشمه‌رگایه‌تی.

(له‌یلا قاسم) له‌ساڵی (1952) له‌خانه‌قین له‌دایك بوه‌، قۆناغی سه‌ره‌تایی‌و ناوه‌ندی له‌خانه‌قین ته‌واو كردوه‌، ساڵی (1971) له‌به‌شی كۆمه‌ڵناسی كۆلێژی ئادابی زانكۆی به‌غدا وه‌رگیراوه‌، دواتر له‌ڕێی سه‌لام قاسمی‌ برایه‌وه‌ په‌یوه‌ندی كردوه‌، به‌ڕیزه‌كانی یه‌كێتی قوتابیانی كوردستانه‌وه‌، له‌نێو قوتابیه‌ كورده‌كانی زانكۆی به‌غدا ڕۆڵی كاریگه‌ری هه‌بوه‌ له‌جۆشدانی لاوان‌و هۆشیاركردنه‌وه‌و ڕێكخستنیان، كچه‌ خوێندكارێكی چوست‌و چالاكی ڕێكخستنه‌كان بوه‌، هه‌روه‌ها شان به‌شانی قوتابیه‌ كوڕه‌كانی كورد خه‌باتێكی به‌رفراوانی ده‌ستپێكرد بو، به‌رده‌وام بو له‌خه‌باتی ڕێكخستنه‌كان تا ڕۆژی ده‌ستگیر كردن‌و له‌سێداره‌دانی له‌گه‌ڵ هاوڕێكانیدا

12
ئایار

له‌ باره‌گاى ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردايه‌تى پارێزگاى هه‌ولێرى پارتى ديموكراتى كوردستان به‌ ئاماده‌ بوونى كاكه‌مين نه‌جار و محمود محمد ئه‌ندامانى مه‌كته‌بى سياسى و به‌رپرسانى حزبى و حكومى و كه‌س و كارى سه‌ربه‌رزى شه‌هيدان و جه‌ماوه‌رێكى زۆر يادى پۆلێك شه‌هيد كرايه‌وه‌ كه‌ له‌ شه‌رى پاراستنى خاك و خه‌ڵكى كوردستان گيانى پاكيان به‌خشى . له‌ ووته‌يه‌كدا كاكه‌مين نه‌جار رايگه‌ياند شه‌هيدان مايه‌ى شانازى گه‌له‌كه‌مانن كه‌ ئه‌وان له‌ پێناوى پاراستنى ئارامى و ئاسايشى خاك و خه‌ڵكى كوردستان گيانى خۆيان به‌ خشى له‌م ياده‌دا سه‌رى رێز و نوازشيان بۆ داده‌نوێنين ......

 

 

پەڕەى 36 لەکۆى 41 پەڕەدا